:: wikimiki.org ::

Norbert ELIAS

Norbert ELIAS

Norbert ELIAS naskiĝis la 22-a de junio 1897 en Breslaŭ, mortis la 1-an de aŭgusto 1990 en Amsterdam estis germana sociologiisto, historiisto, filozofiisto kaj poeto. Norbert Elias estis la ununura filo de judana burĝa familio. Same multaj germanaj judanoj, li havas fortan rilaton al la germanan kulturon, sed ne al Germanio. En la jaro 1984 li diris, ke li sentis estanta Eŭropano. Li plenumis studojn pri kuracarto, filozofio, psikologio en pluraj germanaj universitatoj, kie li sekvis kursoj de Richard HÖNIGSWALD, Heinrich RICKERT, Edmund HUSSERL, Karl JASPERS. La veno de nazia reĝimo trudis lin forlasi Germanion jare 1933. Ekde lia juneco li amas Francion sed ne Brition. Pro tio li loĝadis en Francio (1933-1935), sed li ne povis labori science en Francio kaj pro tio li fine migris al Britio. En la jaro 1938, post la "Kristallnacht" (kristala nokto) liaj gepatroj vizitis lin en Britio kaj li tentis persvadi ilin ne reiri al Germanio - vane. Tio traŭmigis lin grave, ĉar lia patrino estis murdita en Auschwitz. Li profesoris en universitatoj de Hago kaj Leicester. Tuta lia vido li estis preskaŭ nekonata kaj li ne povis ricevi profesoran katedron en Eŭropo aŭ Ameriko, nur tre malfrue li ricevis profesoran katedron en Akkra Ganao (1962-1964), kiel li ŝatis multe. Li diris, ke li multe lernis de liaj afrikanaj studantoj por kompreni aliajn kulturojn kaj kulturon ĝenerale. Ekde ĉirkaŭ 1970 li loĝadis ofte en Nederlando kaj Germanio, havinta loĝeĵon en Amsterdam kaj multe vojaĝis. Kvankvam traŭmigita far la germanoj, en la jaroj '70 kaj '80 li docentis en la universtitatojn de Aĥeno, Bielefeld, Bochum, Frankfurto ĉe Majno, Konstanz Münster, Amsterdam kaj Hago. Komence reeltrovo de liaj verkoj okazis esence en Germanio kaj Nederlando. Li detale studis historion kaj sociologion de la moroj kaj de la ĉiutagaj konkretaj kondutoj, en tiu fako lia nomo iĝis aŭtoritato. Lia plej konata libro tiuteme estas Über den Prozess der Zivilisation (Pri procezo de civiliziĝo) - unua eldono en Svislando: 1939, unua eldono en Germanio: 1969 -. Li ĉefe montris, ke, eĉ se dummomentaj kaj punktaj rigardoj foje iluzie kredigas la malon, la socioj konstante kaj senretroire pli kaj pli strete konformigas siajn anojn, kaj ene de pli kaj pli multenombraj terenoj, kaj ke ne nur konstante pli kreskas la kvanto de la normoj postulitaj, sed ankaŭ la memcenzuro en la individuoj.

Verkoj (selekto)

- Die Höfische Gesellschaft (skribita 1933, aperita 1969)
- Über den Prozeß der Zivilisation (1939)
- The Established and the Outsiders (1965)
- Was ist Soziologie? (1970)
- Über die Einsamkeit der Sterbenden (1982)
- Engagement und Distanzierung (1983)
- Über die Zeit (1984)
- Die Gesellschaft der Individuen (1987)
- Los der Menschen (1987, poemoj)
- Studien über die Deutschen (1989)
- Symboltheorie (2001)
- Mozart: Portrait eines Genies

Ligilo:

- [http://www.kuwi.uni-linz.ac.at/hyperelias/z-elias/ Retpaĝo pri Norbert Elias kaj liaj verkoj en angle, france, germane, hispane, itale kaj nederlande]

22-a de junio

---- Historio > Tagoj > la 22-a de junio ---- La 22-a de junio estas la 173-a tago de la jaro (la 174-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 192 tagoj restas. Ekestas la periodo de Kankro, laŭ Okcidenta astrologio Je la 22-a de junio okazis, interalie:

Eventoj

- 1846 : Adolphe SAX patentis la saksofonon
- 1941 : Nazia Germanio invadis la Sovetunio

Naskiĝoj

- 1767 : Wilhelm VON HUMBOLDT, filozofo kaj ŝtatisto
- 1856 : H. Rider HAGGARD, verkisto
- 1898 : Erich Maria REMARQUE, verkisto
- 1906 : Billy WILDER, Aŭstrio
- 1944 : Klaus Maria BRANDAUER, Aŭstrio
- 1949 : Meryl STREEP

Mortoj

- 1803 : Wilhelm HEINSE
- 1969 : Judy GARLAND, kantistino, aktorino
- 1987 : Fred ASTAIRE, dancisto, aktoro

Specialaj tagoj kaj festoj

1897

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1897 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1897 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Clarence BICKNELL lasis Volapükon kaj ekesperantiĝis.
- Fondita en Louhans la unua Esperanto-Klubo de Francio.
- Unua Esperantisto en Santos.
- Unua Cionista Kongreso.
- Kreita Novromano.

Naskiĝoj

- Eŭropo : Milos LUKAS.
- Hungario : SZATHMÁRI Sándor
- Norbert BARTHELMESS
- 4-a de februaro : Ludwig ERHARD
- 11-a de februaro : Emil POST, frua komputikisto
- 17-a de aprilo : Thornton WILDER
- 18-a de aprilo: Božena SKLENČKOVÁ
- 22-a de majo : Robert NEUMANN
- 31-a de majo: Lajos KÖKÉNY
- 24-a de julio : Amelia EARHART
- 2-a de aŭgusto : OOHAŜI Kaiziro
- 11-a de aŭgusto : Enid BLYTON
- 25-a de septembro : Usono: William FAULKNER
- 26-a de septembro : Japanio: KOBAJAŜI Tomeki
- 26-a de oktobro: Jakobo ŜAPIRO

Mortoj

- 17-a de junio : Sebastian KNEIPP ---- 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1897년

1-a de aŭgusto

---- Historio > Tagoj > la 1-a de aŭgusto ---- La 1-a de aŭgusto estas la 213-a tago de la jaro (la 214-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 152 tagoj restas. Je la 1-a de aŭgusto okazis, interalie:

Eventoj

- 1876 : Kolorado fariĝis la 38-a ŝtato de Usono
- 1865 : Unua eldono de La Ĉielo kaj la Infero de Allan KARDEC
- 1937 : Vselovod IVANOV arestita
- 1990 : Irako invadis Kuvajton

Naskiĝoj

- 1744 : Jean Baptiste LAMARCK, sciencisto
- 1819 : Herman MELVILLE, verkisto
- 1883 : Josef SCHMALZL
- 1925 : Ernst JANDL, Aŭstrio

Mortoj

- 1836 : James MADISON
- 1911 : Konrad DUDEN
- 1923 : Warren G. HARDING
- 1934 : Paul von HINDENBURG

Specialaj tagoj kaj festoj

Amsterdam

Geografio > Eŭropo > Nederlando > Holando > Amsterdamo < Urbo ---- Amsterdamo estas la plej turisma urbo en Nederlando. Amsterdamo () estas la ĉefurbo de Nederlando (kvankam la sidejo de la nederlanda registaro situas en Hago) kaj estas la plej granda urbo de Nordholando. La urbo havas ĉirkaŭ 750 000 enloĝantojn kaj la amsterdama regiono havas ĉirkaŭ 1,5 milionojn da. La plej malnova parto de la urbo estas konstruita ĉirkaŭ reto da duoncirklaj kanaloj. La urbo estas fama pro siaj belegaj kanaldomoj kaj la etoso de individula libereco. En tiu etoso multe okazas, farante la urbon vigla loko plenplena de kulturo kaj homa interkontaktado. Ekzemploj de tio estas la varma kvartalo – Wallen –, ĝiaj multnombraj coffee shops, kiuj leĝe disvendas kanabon, la Rijksmuseum (regna muzeo), la Van-Gogh-muzeo, la muzeo de la hejmo de Rembranto, la domo de Anne FRANK, kaj la kanaloj laŭitaj de malnovaj domoj. Anne FRANK Amsterdamo estas naskiĝurbo de Frits FAULHABER. En Amsterdamo okazis la 20-a Kongreso de TEJO en 1964. Ekzistas ankaŭ urbo Amsterdam en la usona ŝtato New York

Vidu ankaŭ

Amsterdamo

Eksteraj ligoj

- [http://www.cybartv.org/html/amsterdam1970-80.htm photos & videos ]Amsterdam counterculture 1970-80 [http://www.amsterdam.nl/ Amsterdam.nl], oficiala TTT-ejo [http://www.amsterdamhotspots.nl/ Amsterdam Hotspots], turista gvidilo [http://www.europe-hotel-in.com/dikker-thijsfenice.htm Hotel Amsterdam] [http://amsterdam.visittown.com Amsterdam, VisitTown.com] Kategorio:Urboj de Nederlando Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo ja:アムステルダム ko:암스테르담

Germanio

Geografio > Eŭropo > Germanio ---- La Federacia Respubliko Germanio (germane Bundesrepublik Deutschland ) estas demokrata federacia ŝtato meze de Eŭropo, kiu apartenas al la Eŭropa Unio. Ĝiaj najbaraj landoj estas Pollando, Ĉeĥio, Aŭstrio, Svisio, Francio, Luksemburgio, Belgio, Nederlando kaj Danio.

Geografio

Politika subdivido (federaciaj landoj

Badenio-Vurtembergo, Bavario, Berlino, Brandenburgio, Bremeno, Hamburgo, Hesio, Malsupra Saksio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Nord-Rejno-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato, Saksio, Saksio-Anhalto, Sarlando, Ŝlesvigo-Holstinio kaj Turingio La regionaj ŝtatoj estas nomataj en Germanio federaciaj landoj ('Land' aŭ 'Bundesland', pl. 'Länder'). Ili estas teorie ŝtatkarakteraj politikaj unuoj. Ano de federacia lando estas ĉiu enloĝanto kiu havas tie sian oficialan loĝejon minimume ekde tri monatoj. La limoj de regiona ŝtato estas ŝanĝeblaj nur per plebiscito de la koncernaj enloĝantoj. Inter Federacio kaj regionaj ŝtatoj ekzistas divido de la taskoj. Ekzemple, nur la Federacio okupiĝas pri eksteraj rilatoj, defendo, valuto kaj mezuroj, kaj nur la regionaj ŝtatoj okupiĝas pri lernejoj. Multaj taskoj tamen estas komuna agadkampo de ambaŭ. La regionaj ŝtatoj estas reprezentataj en speciala germana organo, la Federacia Konsilio ('Bundesrat'), kiu havas certajn veto-rajtojn rilate al federaciaj leĝoj. Ĉar laŭ la germana konstitucio ĉiuj germanoj devas havi proksimume samajn vivkondiĉojn en la tuta lando, Germanio estas tre unuecisma federacia ŝtato (kompare ekzemple al Usono). Germana regiona ŝtato havas propran ĉefministron, registaron kaj parlamenton, sed ankaŭ konstitucion, flagon kaj ofte ankaŭ himnon.

Montaroj

Interalie: Alpoj, Elba Grejsmontaro, Ercmontaro, Luzacia Montaro, Harco La pli alta monto estas la Zugspitze (2962 m, en la Alpoj).

Historio

La etnogenezo, la estiĝo de la germana popolo, estis longdaŭra procezo. Post la disigo de latinidalingva okcidento kaj ĝermanlingva oriento, la orientfrankona regno fariĝis la lulilo de posta Germanio. Legu pli > Historio de Germanio

Politiko

Vidu ankaŭ: konstitucio (Germanio) La Federacia Respubliko estas federacia ŝtato laŭ popola suvereno. Centra organo estas la unuĉambra parlamento ('Bundestag'), elektita laŭ personigita proporcia baloto de la germanoj. La parlamento elektas interalie la ĉefministron (Kanceliero) kaj la superajn juĝistojn; la ĉefa laboro estas decidi pri la federaciaj leĝoj (kaj la ŝtata budĝeto). Oficperiodo estas kvar jaroj. Krom la parlamento ekzistas la Federacia Konsilio (FK, "Bundesrat"), kiu estas propra organo (ne konsiderata kiel parto de la parlamento) kaj daŭrigas la federaciisman tradicion de la 'Reichstag' antaŭ 1806. La FK konsistas el reprezentantoj de la regionaj subŝtatoj kaj kundecidas pri la federaciaj leĝoj (se ili tuŝas la interesojn de la regionaj subŝtatoj). Kiel dirite, la parlamento elektas nur la Federacian Kancelieron ('Bundeskanzler') laŭ propono de la Federacia Prezidento. La Kanceliero mem proponas al la Federacia Prezidento la ministrojn. Estas iom specialaj la reguloj rilate al elekto kaj malelekto de Kanceliero; plej gravas, ke la parlamento povas forelekti ĉefministron nur, se ĝi samtempe elektas novan. La plej alta reprezentanto estas la Federacia Prezidanto, elektita de speciala organo nomata Federacia Asembleo. Tiu organo kunvenas nur por elekti Fed. Prezidanton, normale do ĉiun kvinan jaron. Ĝi konsistas el ĉiuj anoj de la (federacia) parlamento kaj same granda nombro de homoj elektitaj de la parlamentoj de la regionaj ŝtatoj. Kvankam la Federacia Prezidanto havas ĉefe nur reprezentajn taskojn, restas certaj kompetentecoj specialaj por krizaj kazoj. Kutime Germanio estas regata de koalicio el du partioj, unu granda, unu malgranda. Tiuj du partioj havas la (absolutan) plimulton en la parlamento kaj komune formas la registaron. La du grandaj partioj estas la Kristandemokrata Unio (CDU) (en Bavario: Kristansociala Unio) kaj la Socialdemokrata Partio (SPD). Krome en la nuna parlamento (elektita lastfoje en 2005) sidas la frakcio de la verduloj ('Bündnis 90 / Die Grünen'), de la liberaluloj (FDP) kaj de la "Maldekstra Partio", kiu antaŭe nomiĝis PDS ("partio por demokrata socialismo").
Esperanto en Germanio
Ĉefartikoloj: Esperanto en Germanio, Historio de Esperanto en Germanio En nuna Germanio la neŭtrala movado estas organizita en Germana Esperanto-Asocio, fondita en 1906 kaj aliĝinta al UEA en 1955.
vidu ankaŭ

- Listo de urboj de Germanio
- Landnomoj
Ekstera ligilo

- [http://www.stadtpanoramen.de/ StadtPanoramen] - Panoramaj vidoj de urboj de Germanio Kategorio:Germanio als:Deutschland fiu-vro:S'aksamaa ja:ドイツ ko:독일 ms:Jerman roa-rup:Ghirmânii simple:Germany th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี zh-min-nan:Tek-kok

Naziismo

Naziismo aŭ nacisocialismo estas ideologio, kiu karakterizis la pensojn kaj agadojn de la potenculoj en Germanio en la jaroj 1933-1945. La partio de la germana naziismo nomiĝis Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP, Nacisocialisma Germana Laborista partio). La vorto Nacisocialismo (do nacia socialismo) en Federacia Respubliko Germanio estis preferita. Ja en la germana "Nationalsozialismus" sugestas proksimon al socialismo. Tiu lingvouzo daŭras en la (ekde 1990) unuigita Germanio. En GDR oni ĝenerale parolis pri "faŝismo" aŭ "hitler-faŝismo"; la vorto nacisocialismo estis citita kiel mempriskibo de la nazioj, ĉar la Demokratia Respubliko priskribis sin socialisma. Ĝenerale la marksismo ne distingis inter faŝismo kaj naziismo, kvankam ekzistas bonaj kialoj por tia distingo.

Ĉefaj trajtoj de la naziismo

Hans FRANK diris en la Nürnberg-a proceso: "ekzistas tiom da naziismoj, kiom da nazioj", sed oni povas skizi kelkajn ĉefajn trajtojn :
- rasismo, precipe antisemitismo, kiu kulminis en la holokaŭsto kaj "plimultigo" de la reganta raso en la vivospaco
- antislavismo kaj glorado de la "arjaj kaj germanaj rasoj" (komp. rasteorio)
- eŭtanazio kaj eŭgenetiko, "rashigenio"
- kontraŭmarksismo/kontraŭkomunismo/kontraŭbolŝevismo
- totalismo: ĉio regata de ŝtato, rifuzo de demokratio, unupartiismo. Neekzisto de konkuraj sindikatoj kaj liberaj komunikiloj
- gvidista principo/kredo je gvidisto (respondeco "suben", aŭtoritato "supren")
- forta emfazo de la "popola" elemento
- socidarvinismo
- defendo de "sango kaj tero"
- "politiko de vivospaco", "vivospaco en oriento"
- militismo
- parenceco al faŝismo La ĝeneralaj principoj de naziismo estis la kontraŭkomunismo, la antisemitismo kaj la rifuzo de demokratio. La antisemitismo montris diversajn direktojn. Tie la judoj iĝis tute propekaj kaproj, kiuj kulpis pri amasa senlaboreco, urbanizado, migrado de la provinca loĝantaro al la urboj ktp. Ili estis la kaŝhomoj de marksismo kaj kapitalismo kaj ili estis markitaj kiel "demoralizantoj" kaj "apartenantaj al subvalora raso". La nocio raso estis la centra nocio de la naziisma ideologio. Tio postulis la pluvivon de arja raso super la aliaj, kiam la "arjoj" estis identigitaj false kun la hindoĝermanoj. Ili estis endanĝerigitaj laŭ la naziistoj per miksado kun aliaj "rasoj". La sola grava afero estis la "puro de la sango", tial ili mezuris homojn, malpermesis nedeziritajn geedziĝojn kaj celis la arjigon de la Tria Regno. Ankaŭ tion servis la steriligo (aŭ eĉ la murdo) de la mensaj handikapuloj por malhelpi la transdonon de la malsana heradaĵo kaj la murdo de judoj, ciganoj, slavoj.

Enpotencigo de la naziismo

(vidu ankaŭ Historio de Germanio) En la jaro 1932 la naziisma partio NSDAP atingis 37,4 (la 31-an de julio) kaj 33,1 procentojn (la 6-an de novembro) de la voĉoj kaj fariĝis plej forta partio. Komence de 1933 Adolf HITLER iĝis regna kanceliero en koalicia registaro. Kvankam kiel la tagon de la enpotenciĝo la nazioj propagandis la (30-an de januaro 1933) , tiam okazis normala ŝanĝo de registaro. Poste ili ne organizis, sed eluzis la incendion en la parlamentejo (Reichstag) kaj kulpigis la komunistojn (KPD). Tio ebligis al la regna prezidento Hindenburg laŭ artikolo 48 de la konstitucio la bazajn rajtojn malvalidigi. Tiel povis la nazioj malebligi la agadon de la politika opozicio. La nazioj akiris la tutan potencon nur post la plenpoviga leĝo, por kiu ili bezonis du-trionan plimulton, kiun ili atingis post malpermeso de KPD kaj per pakto kun la Centro. Krom tio ili kalkulis kun la voĉoj de forestantoj, plejofte en koncentrejoj aŭ malhelpataj fare de SS/SA. Per tiu leĝo la registaro ekhavis la leĝdonan potencon, do la regna parlamento, nuligante la diferencon inter ekzekutivo kaj leĝdona povo, igis sin mem superflua.

Principoj kaj pluevoluo

La fundamentaj elementoj de la nazi-ideologio estis ellaboritaj de Adolf Hitler en lia libro Mein Kampf (Mia batalo). La libro estis modelo por ĉiu plia skribo de la naziismo. Alia grava ideologo estis Alfred ROSENBERG, kies ideoj populariĝis per lia libro "Mythos des zwanzigsten Jahrhunderts" (Mito de la 20-a jarcento). La du libroj estis masonitaj en la fundamentan ŝtonon de la Nurenberg-a kongresejo, por konservi la bazprincipojn de naziismo por la estonto. Sed la naziaj gvidantoj – precipe Josef GOEBBELS – taksis la libron de Rosenberg ne serioza. La naziismo ofte montris religiajn trajtojn (kiel videblas en la filmo de Leni RIEFENSTAHL "Triumph des Willens" (Triumfo de la Volo), sed la rilato al la religio estas duflanka. Unuflanke ili volis la germanan kristanecon enkonstrui en la ideologion, aliflanke ekzistis antikristanaj elementoj kaj turniĝo al la hindiaj skriboj (Rosenberg). La rilaton, konduton de religioj kaj ties reprezentantoj al nazireĝimo necesas diference taksi (vidu Religio dum la naziismo).

Naziismo kaj Esperanto

Naziismo rigardis Esperanton lingvo de la judoj; tial ĝi estis persekutata, post kiam Hitler prenis la povon. La germana Esperanta asocio provis pluvivi dank' al la ekskludo de siaj judaj membroj, kiam Herbert WOHLFAHRT (tiam 22-jara), kreis Novan Germanan Esperanto-Movadon kaj jam en 1933 la Germana sekcio eliris la Tutmondan Asocion de Geinstruistoj Esperantistoj. Sed tiu honta koncedo savis nenion: jam en 1934 (nur tri monatoj poste) oni malpermesis la agadon por Esperanto en Germanio. Vere, nur la juna naiveco de Wohlfahrt povas kredi ke Naziismo permesis la ekzistadon de Esperanto. Pamfletoj citante Hitleron estis disdonita tra la Germanio dirante: :Atentu Esperantistoj! :Sur (la bazo de) tiu ĉi unua kaj plej granda mensogo, kiel nepra konsekvenco konstruiĝas ĉiam pli da mensogoj. Al ili apartenas ankaŭ la mensogo pri la lingvo de la judo. Por li ĝi ne estas ilo por esprimi siajn pensojn, sed por ilin kaŝi. Parolante france li pensas jude, li tornas germanajn versojn nur por libere envivigi la karakteron de sia etno. :Ankoraŭ ne fariĝinte mastro super la aliaj popoloj, la judo vole-nevole devas paroli iliajn lingvojn, sed tuj kiam ili estus liaj servutuloj, ili ĉiuj devus lerni universalan lingvon (ekz. Esperanton!), tiel ke ankaŭ per tiu ĉi rimedo la judaro povus pli facile regi ilin. :El :Adolf Hitler: Mein Kampf (Mia batalo) :Unua volumo, ĉapitro 11 "Popolo kaj raso"

Ligoj

- [http://www.ns-archiv.de Dokumentoj pri naziismo]
- [http://www.documentarchiv.de/wr/1920/nsdap-programm.html Programo de NSDAP]
- [http://www.homaranismo.info/LeksikonoH.htm Difinoj de faŝismo kaj naziismo en Homaranisma Leksikoneto] vidu ankaŭ: Pioniroj de la nazia ideologio, Eduko dum la naziismo, svastiko, GOTTFRIED Feder Kategorio:Politiko ja:ナチズム simple:Nazism

1935

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1935 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1935 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 27-a Universala Kongreso de Esperanto en Romo.
- Oficialigo de sufikso -end.
- Eugen WÜSTER lasis Esperanton pro Okcidentalo.
- Universal Esperanto estas proponita de René de SAUSSURE.
- Kreitaj planlingvoj American Cosmo, Rapidvortoj kaj Sona.
- Irano petas al la mondo nomi ĝin tiel ĉi, ne "Persio".
- Kroniko.
- Carl VON OSSIETZKY gajnis la Premion Nobel de Paco.

Naskiĝoj

- 4-a de februaro : Martti TALVELA
- 16-a de aprilo : Sarah KIRSCH
- 13-a de junio : Christo kaj Jeanne-Claude
- 17-a de julio : Donald SUTHERLAND
- 25-a de septembro : Maj SJÖWALL
- 8-a de novembro : Francio : Alain DELON
- 1-a de decembro : Usono : Woody ALLEN

Mortoj

- 29-a de majo : Josef SUK
- 21-a de decembro : Germanio : Kurt TUCHOLSKY ---- 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1935年 ko:1935년 simple:1935

Auschwitz

Auschwitz [AŬŜvic] (laŭ PIV2 Aŭŝvico) estas la germana nomo de la urbo de Pollando nomita Oświęcim [oŝVJENĉim], apud kiu la nazioj konstruis en 1940 la fikonatan komplekson de koncentrejoj, kie mortis en 1940-1945 pli ol unu miliono (ĉ. 1,3 milionoj) da homoj. La vorto Auschwitz kutime rilatas al la naziaj koncentrejoj. La plej granda parto de la viktimoj de Auschwitz estis judoj, sed mortis tie ankaŭ granda nombro da ciganoj, samseksemuloj, politike kaptitoj, poloj, rusoj kaj homoj de aliaj landoj. La kompatindaj kaptitoj estis internigitaj en Auschwitz, ĉar ili apartenis al tiuj grupoj de homoj, kiujn la nazioj volis komplete forigi de la tero (kiel la judoj, la ciganoj au la samseksemuloj), pro ilia ideologio (kiel la komunistoj aŭ la esperantistoj) aŭ tutsimple ĉar ili estis militaj malliberuloj aŭ ordinaraj krimuloj. La kondiĉoj en Auschwitz estis tiel teruraj, ke la kaptitoj ofte mortis simple pro malsato aŭ pro malsano (kaŭzita de manka nutrado, malkonvenaj kondiĉoj), sed grandaj nombroj da homoj estis ankau mortigitaj rekte en "duŝejoj", kiuj vere estis ĉambroj kun venena gaso. Travivi en Auschwitz estis preskaŭ ne ebla, kaj la nuraj travivintoj estis la kaptitoj, kiuj alvenis tie mallonge antaŭ la liberigo de la kampo fare de la Rusa armeo. Rusa armeo La koncentrejo de Auschwitz kune kun la aliaj koncentrejoj en Polando kaj Germanio estas la loko, kie okazis la tiel nomata holokaŭsto fare de la nazia registaro. En la tuta holokaŭsto mortis 12-26 milionoj da homoj (de kie la informo?), inkluzive de 6 milionoj da judoj. Temis pri unu el la plej hororaj masakroj de la dudeka jarcento, kaj la nomo Auschwitz ankoraŭ estas uzata kiel simbolo de teruro kaj morto. Nuntempe la koncentrejo estas ankorau staranta kaj transformiĝis en muzeon. Inter la literaturo pri Auschwitz estas aparte famaj la libroj de Primo LEVI, italo, kiu estis malliberulo tie kaj travivis. Lia plej fame verko de memoroj pri la koncentrejo estas "Se questo è un uomo" (Se ĉi tiu estas homo). La koncentrejo liberiĝis la 27-an de januaro en 1945.

Ekstera ligo

[http://www.auschwitz-muzeum.oswiecim.pl/ retejo de la memorejo] kategorio:koncentrejo ja:アウシュヴィッツ-ビルケナウ強制収容所 ko:아우슈비츠 수용소

Hago

Geografio>Eŭropo>Nederlando>Suda Holando>Hago<Urbo Hago (den Haag). Loĝurbo de la reĝino de Nederlando 443.000 loĝantoj. Sidejo de la nederlanda registaro. Pacpalaco. Loko de la internacia kortumo, la internacia krima tribunalo kaj la militkrima tribunalo de UN pri eksa Jugoslavio. La blazono de Hago montras cikonion (foje nomatan ardeo), kiu en la beko portas angilon.

Historio

Hago ekestis en 1248, kiam grafo Vilhelmo la 2-a de Holando igis tie konstrui kastelon. Lia filo Floris konstruis la "kavaliran salolon" (Ridderzaal), kiu nun estas urba vidindaĵo. La nomo den Haag ([den Haĥ] = la heĝo, arbareto) estas la origina; omaĝe al grafo Vilhelmo oni ek de 1639 uzas ankaŭ "'s-Gravenhage" (heĝo de la grafo), analoge al Den Bosch, nomata ankaŭ "'s-Hertogenbosch" (=arbaro de la duko). Nur en 1806 Hago ricevis la statuson de urbo. Ĝi neniam estis fortikigita kaj tial ne posedas urbomurajn restaĵojn. En Hago ĉirkaŭ la jarcenta ŝanĝo de 1900 okazis du pac-konferencoj. La unuan (1899) iniciatis la rusia imperiestro Nikolao la 2a Aleksandroviĉ; ĝi proktektis la rajtojn de vunditoj kaj ŝiprompuloj kaj malestimis certajn batalilojn. La dua konferenco en 1907 decidis pri la protekto de civiluloj. Tria konferenco estis planita por 1925, sed ne povis okazi pro la Unua Mondmilito.

Signifo por Esperanto

En Hago funkciis la Centrale Esperanto-Boekhandel kaj Internacia Cseh-Instituto de Esperanto, fondita en 1930.
- Naskiĝurbo de J. R. G. ISBRÜCKER, Anne VANDERLOVE
- Priesperantaj eventoj okazis tie: 12a UK 9-15 aŭg. 1920 kun 408 partoprenantoj el 27 landoj. Decidoj pri nova organizado de Lingva Komitato, pri teknikaj vortaroj, pri komuna centro. Samtempe okazis la 6a Int. Katolika E Kongreso; fondo de IK. Interreligia Konferenco por la Paco en la 31-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1928. Esperanto estas sola traduka lingvo.

Situo kaj evoluo

Ĉar Hago neniam havis urbomurojn, ĝi povis libere kreski. Ĝi nun estas la tria plej granda urbo de Nederlando. Kune kun proksimaj urbo (Delft, Leiden, Roterdamo, aliaj) ĝi formas urbecan regionon nomatan Randstad (randa urbo). La urbocentro situas ĉ. 6 km de la bordo de la Norda Maro. Ĉemare situas la kvartaloj Kijkduin [KEJKdojn] kaj Scheveningen (SĤEveninge].

Ekstera ligo

[http://www.denhaag.nl/ urba retpaĝejo] EdE-H Kategorio:Urboj de Nederlando ja:ハーグ ko:헤이그

Leicester

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > East Midlands > Leicester ---- Leicester estas kaj urbego kaj unuara instanco en la angla regiono East Midlands. Ĝi estis antaŭe parto de la provinco Leicestershire. Leicestershire Loĝantaro - 294 000 (1997) Areo - 73km² ---- Vidu ankaŭ : Loka regado kaj administrado en Britio Kategorio:Urboj de Britio

Ganao

Geografio > Afriko > Ganao ---- Ganao - Ghana dosiero:flagodeganao.png dosiero:ganao.png Lando en Okcidenta Afriko.

Landkodo: Gh.
E-nomo: [m] Bordo Ora; [o] Ganaa Respubliko.
Nacia nomo: Republic of Ghana.
Areo: 238.537 kv.km.
Politika sistemo: demokratia respubliko.
Ŝtatestro: prezidento John KUFUOR.
Ĉefurbo: Akrao (1.140 mil).
Loĝantaro: 17.075 mil (1995).
Ŝtatlingvo: angla lingvo.
Eksporto: kakao, kafo, oro, diamanto, mangano, baŭksito.
Pokapa GNP: 390 $.
Organizoj: UNO (1957)
Historio: sendependa de Britio ekde 1957, Nkwame NKRUMA fariĝis prezidento. En 1960 establiĝis respubliko kaj unupartia ŝtato. Post milita renverso eksiĝis prezidenton Nkruma en 1966. Post tio milita kaj civila potencoj periode prenas ŝtatregadon.

aŝantioj Kategorio:Ganao ja:ガーナ ko:가나 공화국 ms:Ghana simple:Ghana th:ประเทศกานา zh-min-nan:Ghana

1962

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1962 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1962 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 47-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago.
- Publikita planlingvo BABM.
- 10-a de februaro : Usono kaj Sovetunio interŝanĝas la kaptitan usonan spionan piloton Francis Gary POWERS kaj la kaptitan sovetan spionon Rudolf ABEL.
- 20-a de februaro : La kosmoŝipo Friendship 7, parto de la programo Merkuro de la usona kosmo-administracio, orbitis la Teron.
- 6-a de julio : Usono: Morto de William FAULKNER
- Aŭtune: Kubo: "La Kuba krizo" - Usono malkovras ke Sovetunio kaŝas atomajn raketojn tie. La mondo staras rande de abismo, sed bonŝance Sovetunio finfine formovas la armilojn antaŭ ol Usono atakemiĝas.
- Alĝerio sendependiĝas de Francio.
- Ugando sendependiĝas de Britio.
- Burundo eliras el Ruando-Urundio.
- Ruando: potencprenas Hutu-tribanoj.
- Al UNO aniĝas Alĝerio, Burundo, Jamajko, Ruando, Trinidado kaj Tobago kaj Ugando.
- Jaroslav MAŘÍK persekutita de Ĉeĥoslovaka Sekreta Polico.

Naskiĝoj

- 30-a de januaro : Abdullah la 2-a, reĝo de Jordanio
- 11-a de novembro : Demi MOORE
- 19-a de novembro: Usono: Jodie FOSTER

Mortoj

- 5-a de aŭgusto : Usono: Marilyn MONROE
- 9-a de aŭgusto: Svislando: Hermann HESSE
- 18-a de novembro: Niels BOHR
- Frantisek OMELKA. ---- 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1962年 ko:1962년 simple:1962 th:พ.ศ. 2505

1964

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1964 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1964 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 49-a Universala Kongreso de Esperanto en Hago.
- 20-a Kongreso de TEJO en Amsterdamo
- Ivo LAPENNA fariĝis prezidanto de UEA
- la 31-a de marto komencis militista diktatoreco en Brazilo.
- La 6-a de julio: Sendependiĝo de Malavio
- Luksemburgio : Jean Benoit Guilliaume Marie Robert Louis Antoine Adolphe Marc D'AVIANO granddukiĝas.
- Malto sendependiĝis de Britio, aniĝante al UNO kune kun Malavio kaj Zambio.
- Sovetio la 14-a de oktobro Leonid BREĴNEV iĝas ĝenerala sekretario de la Komunista partio de Sovetio, anstataŭ Nikita ĤRUŜĈOV
- Tanganjiko kaj Zanzibaro unuiĝis je unu ŝtato, Tanzanio.
- Usono John George Kemeny kaj Thomas Eugene Kurtz ellaboras la programadolingvo BASIC

Naskiĝoj

- 27-a de januaro : Bridget FONDA
- 26-a de julio : Sandra BULLOCK
- 2-a de septembro : Keanu REEVES
- 28-a de oktobro : Zelia DUNCAN brazila kantistino.

Mortoj

- Ĉeĥio : Rudolf HROMADA.
- 3-a de junio : Finnlando : Frans Eemil SILLANPÄÄ
- 21-a de julio : Luiz da COSTA PORTO CARREIRO Neto
- 5-a de aŭgusto : Moa MARTINSON
- 12-a de aŭgusto : Britio : Ian FLEMING
- 4-a de septembro : Werner BERGENGRUEN
- 20-a de oktobro : Herbert C. HOOVER ---- 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1964年 ko:1964년 simple:1964 th:พ.ศ. 2507

Aĥeno

Geografio > Eŭropo > Germanio > Nord-Rejno-Vestfalio > Aachen < Urboj ---- Urboj Urboj Urboj
- loko: 50.78 Norde, 6.07 Oriente
- horzono: GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro) Aachen (Esperante Aĥeno aŭ Akeno, france Aix-la-Chapelle, nederlande Aken, hispane Aquisgrán, latine Aquisgranum), urbo en okcidenta Germanio, apud la Belga landlimo. Romiaj soldatoj fondis urbeton tie en la 1-a jarcento, apud la ankoraŭ nun fame konata minerala banejo ("Bad Aachen"). Karolo la Granda tie naskiĝis (742) kaj tie lokis sian kortegon, i.a. fondante la grandiozan katedralon. La "Premio de Karolo" ("Karlspreis") estas juĝata ĉiujare al persono, kiu antaŭenigis la eŭropan unuiĝon. Najbaraj urboj: Eschweiler.

Plua informo

- [http://www.esperanto.de/vereine/gruppen-a.html#Aachen Ligo al la Esperanto-Klubo de Aachen] ja:アーヘン ko:아헨 th:อาเค่น

Bochum

Geografio > Eŭropo > Germanio > Nord-Rejno-Vestfalio > Bochum < Urbo ---- Bochum (Boĥum) estas unu de kvar centroj en la Ruhr-regiono, en la Germana federacia ŝtato Nord-Rejno-Vestfalio, kun 394.000 enloĝantoj. La urbo estas la centro de la regiono "Meza Ruro (Ruhr)" kiu krome enhavas la urbojn Hattingen, Herne kaj Witten kun 750.000 loĝantoj en la tuta regiono. Situas ĉi tie la "Ruhr"-Universitato, la Germana Muzeo pri Minekspluato (Deutsches Bergbaumuseum), planetarejo kaj "Starlight Express", unu de la plej famaj muzikteatroj de la mondo. Aliaj vidindaĵoj estas la fervojista muzeo en Bochum-Dahlhausen kaj la teknologia parko.
- Enloĝantoj: 394.381 (Aŭgusto 2002)
- Aŭtosigno: BO
- Telefonkodo: 0234, 02327 (Bochum-Wattenscheid)
- Studentoj: 50.000 (je 4 universitatoj, el kiuj 38.000 ĉe la Ruhr-Universitato)

Historio

- 890 unue menciita
- 1321 Bochum akiris siajn urbajn rajton
- Preskaŭ tute detruita dum la dua mondmilito
- 1965 Malfermiĝo de la Ruhr-Universitato
- 1979 Malfermiĝo de la unua subtertrama vojo, malfermiĝo de la piedpilka stadio
- 1993 La urboj Bochum, Hattingen, Herne kaj Witten kunligiĝas al la Mez-"Ruhr"a-Regiono
- 2003 Malfermmiĝo de nova kongresejo "Ruhr-Congress"

Politiko

Ĉefurbestro : Ernst-Otto STÜBER (Socialdemokratoj)

Ekonomio

Vidindaĵoj

Urbestrejo, kristpreĝejo, planetarejo, Germana Muzeo pri Minekspluato (Deutsches Bergbaumuseum), "Bovgardista"-monumento, centjarhalo, malnova urbocentro de Hattingen, IMAX-kinejo, teatro (Schauspielhaus), RuhrPark (plej granda aĉetejaro de Germanio), piedpilka stadio (Ruhrstadion, klubo: VfL Bochum).

Ĝemelurboj

- Sheffield (Britio), ekde 1950
- Oviedo (Hispanio), ekde 1980
- Doneck (Ukrainio), ekde 1987
- Nordhausen (Germanio, Turingio), ekde 1990
- Xuzhou (Ĉinio), ekde 1994 (Ekonomia amikeco)

Famuloj

- Herbert GRÖNEMEYER, Rok-muzikisto
- Wolfgang CLEMENT, federacia ministro por ekonomio

Ligiloj :

- [http://www.bochum.de Ĉefpaĝo de la urbo Bochum]
- [http://www.ruhr-uni-bochum.de Ruhr-Universitato]
- [http://www.schauspielhaus-bochum.de Teatro Bochum]
- [http://www.bochum.de/planetarium Planetario]
- [http://www.bergbaumuseum.de Germana Mina Muzeo] (Deutsches Bergbau-Museum)
- [http://www.radioct.de c.t. - Universitata Radio] ja:ボーフム

Frankfurto ĉe Majno

Geografio > Eŭropo > Germanio > Hesio > Frankfurto ĉe Majno < Urboj ----
- Loko: 50.12 Norde, 8.67 Oriente
- Horzono: GMT+1 (+2h de aprilo ĝis oktobro)
- Areo: proksimume 248 km²
- Loĝantaro': proksimume 643.000 (en 2000) Urboj Frankfurt am Main [FRANKfurt am Majn] (esperantlingve Frankfurto ĉe Majno) estas la plej granda urbo en Hesio kaj la kvina plej granda urbo en Germanio. Ĝi havas universitaton, diversajn altlernejojn, muzeojn kaj bibliotekojn kaj estas fama financmetropolo kun multaj bankoj. Ĉi tie troviĝas unu el la plej grandaj flughavenoj de Eŭropo. En la urbo estis naskita la fama germana poeto Johann Wolfgang VON GOETHE. Frankfurt havas longan historion kiel bazarejo por libroj. Ankoraŭ hodiaŭ okazadas ĉi tie unu el la plej gravaj librofoiroj. Multaj konataj eldonejoj havas ĉi tie sian sidejon. Retpaĝo de la Esperanto-Societo Frankfurto: http://www.esperanto-frankfurt.de
Unuaj aktivaĵoj de la societo okazis en la jaro 1904. En la kvartalo Sachsenhausen troviĝas tri stratoj, kies nomoj rilatas al Esperanto: Esperantostr., Ludwig-Zamenhof-Weg kaj Carl-Barthel-Weg. Dosiero:frankfurt-main-skyline.jpg

Ekstera ligilo

- [http://www.stadtpanoramen.de/frankfurt/frankfurt.html StadtPanoramen- Panorama Frankfurt am Main] Kategorio:Urboj de Germanio als:Frankfurt am Main ja:フランクフルト・アム・マイン ko:프랑크푸르트

Münster

Münster estas urbo en Germanio en la plej okcidenta parto de la federacia lando Vestfalio kun ĉirkaŭ 280.000 enloĝantoj. Münster estis - kune kun Osnabrück - la urbo de la t.n. Vestfalia Paco de 1648. Per tiu pacokontrakto finiĝis la tridekjara Milito.

Eksteraj Ligiloj:

- [http://www.muenster.de Oficiala hejmpaĝo de la urbo] (germane)
- [http://www.uni-muenster.de/Esperanto/muenster.html Esperanto en Münster]
- [http://www.stadtpanoramen.de/muenster/muenster.html StadtPanoramen Münster] - Panorama Münster
- [http://www.7Grad.org 7Grad.org] Bunkr en Münster Kategorio:Urboj de Germanio ja:ミュンスター

Amsterdam

Vidu ankaŭ

Amsterdamo

Eksteraj ligoj

R520

Radeon is a brand of graphics processing units (GPU) that has been manufactured by ATI Technologies since 2000. There are four different groups, which can be differentiated by the DirectX generation they support. More specific distinctions can also be followed, such as the HyperZ version, the number of pixel pipelines, and of course, the memory and processor clock speeds.

DirectX 7.0

The first-generation Radeon GPU was launched in 2000, and was initially code-named Rage 6, (later R100), as the successor to ATI's aging Rage 128 which was unable to compete with the GeForce 256. The Radeon was comparable in specification to the nVidia GeForce2. The Radeon and GeForce differed with regards to their pixel pipeline configuration. The GeForce2 line had a maximum throughput of 4 pixels written to the frame buffer per clock cycle, and could sample two different texture maps per pixel (a so-called "4x2" configuration). The Radeon had a pixel processing throughput of two pixels per clock but could sample from three separate texture maps in a single clock (a "2x3" configuration). The ATI Radeon also introduced a new technology called HyperZ, which improved the efficiency of the method used to remove obscured objects from the rendering pipeline. In terms of texel and pixel throughput, the Radeon scored lower than the GeForce2 in most benchmarks, even with HyperZ activated. The performance difference was especially noticeable in 16-bit color, where both the GeForce2 and 3dfx's Voodoo 5 5500 were far ahead. However, the Radeon could close the gap and even overtake the GeForce2 in 32-bit color, which became the standard for games onward from 1999. Although the Radeon was plagued by poor drivers, it was considered a better well-rounded card with superior DVD-playback and environment-mapped bump mapping, features that the gamer-oriented GeForce series lacked. Aside from the new 3D-core, the Radeon introduced per-pixel video-deinterlacing to ATI's already leading-edge HDTV-capable MPEG-2 engine. In motion-video applications ranging from AVI to DVD playback, the Radeon was considered by many to be in a class by itself. (But due to the immaturity of device drivers and the DirectX-VA software API, the deinterlacing was only used by one application: Ravisent Cinemaster DVD.) The first versions of the Radeon (R100) were the Radeon DDR, available in Spring 2000 with 32 MB or 64 MB configurations; the 64MB card had a slightly faster clock speed and added VIVO (video-in video-out) capability. The slower and short-lived Radeon 32MB SDR was added in summer 2000 to compete with the GeForce2 MX. In 2001, after the release of the Radeon 8500, the original Radeon model (R100) was renamed as the Radeon 7200. The 7200 was first used to market the short-lived (R100) 64MB SDR card that was released in summer 2001, but it was later applied retroactively to include all R100 chips regardless of memory configuration. Other models of the first-generation Radeon were the Radeon VE (RV100), later known as the Radeon 7000), which was a cost-reduced model. The VE lacked much of the original Radeon's 3D-hardware: one pixel-pipeline, HyperZ, and hardware T&L were all removed, although it added "Hydravision" dual-monitor support. Despite better dual-monitor support, the VE did not fair well against the T&L capable GeForce2 MX, although the VE came out ahead in DirectX and 32-bit color support. The Radeon VE was later used as the follow-up for the Mobility Radeon which proved more successful in the laptop market. In 2000, around the release of the Radeon SDR, another model was the OEM-only Radeon LE, a "crippled" card made by the third-party Athlon Micro from Radeon chips that did not meet specifications. It was however almost a full blown Radeon (R100) 32 DDR, albeit with reduced clock frequency and HyperZ disabled at the software level; these handicaps could be overcome through overclocking and enabling HyperZ in the registry. Tweaking the Radeon LE allowed it to closely match the performance of ATI's Radeon 32 DDR and the LE was a bargain at half the price of the original. The final model was the Radeon 7500 (R150), which was based on a 0.15 micrometer manufacturing process (R(V)100 used a 0.18 micrometer process) and clocked considerably higher than the R100. It was also ATI's first T&L chip that included dual-monitor support (Hydravision). Launched in fall 2001 alongside the Radeon 8500, the 7500 was not intended to compete with the GeForce3 Ti200 in the way that the 8500 was suppose to compete with the Ti500. When nVidia launched the GeForce4 family in early 2002, the Radeon 7500's performance was inferior to nVidia's similarly-priced GeForce4 MX440. This led ATI to release its successor, the Radeon 9000. However, the Mobility Radeon 7500 was highly successful as a laptop graphics solution since it easily outperformed the GeForce2 Go and it took a while before the GeForce4 Go (laptop GeForce4 MX) was released.

Models

(Ranked in performance order, best performing model at the bottom)
- Radeon VE/7000 - 32 MB DDR, lacks T&L
- Radeon LE - 32MB DDR
- Radeon 7200 (SDR) - 32MB or 64MB
- Radeon 7200 (DDR) - 32MB or 64MB VIVO; 64MB is clocked higher and slightly faster
- Radeon 7500 - 64MB DDR The ALL IN WONDER Radeon is a R100 (7200) with 32MB DDR memory but it is clocked lower than the regular Radeon DDR. The original Radeon (R100) products (32MB DDR and 64MB DDR) was never renamed 7200 throughout its production life. In summer 2001 when the Radeon 7200 was introduced (R100 with 64MB SDR), ATI continued to sell the Radeon DDR line alongside and maintain the original product name. Since 2002, ATI's CATALYST™ drivers will recognize all R100 chips as Radeon 7200 regardless of memory configuration. After 2001, ATI and its third party graphics card manufacturers discarded SDR (single data rate) VRAM.

DirectX 8.0/8.1

ATI's first DirectX 8 card was the Radeon 8500, which was launched in fall 2001. In early 2002, the Radeon 8500LE was added to the lineup. The 8500LE and 8500 were marketed in Europe as the 9100 and 9100 Pro. The 8500/LE initially shipped without a working Anti-Aliasing implementation, and suffered a reputation for poor drivers throughout its life like the previous generation Radeon models. After driver improvements, the 8500 was able to outperform the GeForce3 (and in some circumstances, its faster variant, the Ti500), while the 8500LE surpassed the Ti200 and the GeForce4 MX and became popular with OEMs and enthusiasts due to its low price. The 8500 was also significantly less expensive than the Ti500 and included dual-monitor support. Although the GeForce4 Ti 4200 would be able to trump the 8500 in both price and performance, Nvidia delayed its release until spring 2002 and ATI rolled out 128MB versions of the 8500/LE earlier, allowing ATI to dominate the upper-range performance niche for a while. A second version, the 8500XT (R250) was supposedly in the works, ready to compete against the GeForce4 Ti cards, but ATI (perhaps mindful of what had happened to 3dfx when they took focus off their "Rampage" processor) abandoned it in favor of finishing off their next-generation card, the 9700 (R300). The Radeon 9000 (RV250) was launched alongside the 9700 in late spring 2002, and was basically a stripped-down 8500, incorporating a few improvements that had been put into the never-released 8500XT. It replaced the Radeon 7500 and was ATI's answer to the GeForce4 MX440. Its main advantage over the GeForce4 MX440 was that it had a full vertex and pixel shader implementation. In games, it performed around the same as the GeForce4 MX440. However, the Radeon 9000 failed to generate much buzz since it was over shadowed by the 9700, the MX440 had already locked up most OEMs, and because the 9000 was slower than the 8500/LE which caused gamers to opt for the more expensive and powerful Ti4200. A later version of the 9000 was the 9200 (RV280), which, aside from supporting AGP-8X, was identical. However, there was a cheaper version, the 9200SE, which only had a 64-bit memory bus. The 9250 was launched in summer 2004, supporting the older PCI bus interface, and 256MB of memory. However, the 9250 core was clocked slightly slower than the 9200 at 240 MHz vs. 250 MHz for the latter. The derivative Mobility Radeon 9000 was launched in early summer 2002 and generated more press than its desktop counterpart since it was the first DirectX 8 laptop chip. It helped to maintain ATI's lead in the mobile market established by the previous Mobility Radeons. As another first ATI had the new Mobility 9000 ready to ship in several OEM models within days of its announcement.

Models

(Ranked in performance order, best performing model at the bottom)
- Radeon 9200SE
- Radeon 9000
- Radeon 9250
- Radeon 9200
- Radeon 9000 Pro
- Radeon 8500LE/9100
- Radeon 8500/9100 Pro
- Radeon 9200 Pro Within the 8500 range, the "ALL IN WONDER Radeon 8500 DV" (64MB) (fall 2001) is clocked slightly slower than the regular Radeon 8500 and the "ALL IN WONDER Radeon 8500 128MB" (spring 2002). The AIW 8500 DV also has some features lacking in the AIW 8500 128.

DirectX 9.0a/b

First generation

The first DirectX 9 card from ATI (or anyone, for that matter) was the Radeon 9700 Pro (R300), launched in August 2002. The main improvements came from a greatly improved single-texturing speed (multi-texturing was around the same as the GeForce4 Ti4600's), and a 256-bit memory bus, which offered just under double the memory bandwidth of the Ti4600. In addition, the Radeon 9700 Pro was the world's first chip to feature 8 pixel pipelines. Also, it was the first GPU that utilized flip-chip design, where the core is flipped and the bottom is the part that is exposed, this is done to improve cooling. Under normal conditions it beat the Ti4600 by around 15-20%, and when Anti-Aliasing and/or Anisotropic Filtering were switched on it beat the Ti4600 by anywhere from 40-100%. A slower chip, the 9700, was launched a few months later, differing only by slower core and memory speeds. The 9700 was also the first time that ATI used CATALYST™ drivers; ATI decided to allow third parties to manufacture graphics cards using its chips and that freed up ATI's engineers to concentrate on improving driver quality, the result was that the 9700 performed well with a young driver unlike the previous generation Radeons. At the release of the 9700 and 9000, ATI would only produce cards based upon the Pro (top) versions of those graphics chips and leave third-parties to produce cards based upon lower chips. A few months later, the 9500 and 9500 Pro were launched. The 9500 Pro had half the memory bus width of the 9700 Pro, and the 9500 had half the pixel processing units disabled. The 9500 Pro outperformed all of nVidia's products (save the Ti4600), while the 9500 also became popular because it could be modded into the much more powerful Radeon 9700. ATI only intended for the 9500 series to be a temporary solution to fill the gap for the 2002 Christmas season, as all the R300 chips were based on the same physical die, meaning that ATI's production costs were high and chips could be modded to their higher end counterparts. 9500 was one of the shortest-lived products of ATI, later replaced by the Radeon 9600 series. The logo and box package of the 9500 was "resurrected" in 2004 to market the unrelated 9550 (which is a derivative of the 9600). In early 2003, the 9700 cards were replaced by the 9800 (R350). These were basically R300s with higher speeds, and improvements to the shader units and memory controller, and was designed to maintain a performance lead over the newly launched GeForce FX 5800 Ultra (though it wasn't entirely necessary, as the 5800 GPUs never went into mass-production), which it managed to do. The 9800 still held its own against the revised 5900 (noteworthy was that 9700/9800 cards took up one slot while the FX 5800/5900 took up two slots). A later version with 256MB of memory used DDR2 SDRAM. The other two variants were the 9800, which was simply a lower-clocked 9800 Pro, and the 9800SE, which had half the pixel processing units disabled (can be enabled again). Official ATI specs dictate a 256-bit memory bus for the 9800SE, but most of the manufacturers use a 128-bit bus. Usually, the 9800SE with 256-bit memory bus is called "9800SE Ultra" or "9800SE Golden Version". Alongside the 9800, the 9600 series was rolled out in early 2003, and while the 9600 Pro didn't outperform the 9500 that it was suppose to replace, it was much more economical for ATI to produce by way of a 0.13 micrometer process (all ATI's cards since the 7500/8500 had been 0.15 micrometer) and a simplified design. Using 0.13 micrometer process was also good for pushing up the Core Clock. The 9600 series, all with high default clocking, still can overclock a lot. The 9600 Pro did, however, largely manage to beat nVidia's GeForce FX 5600 Ultra (both version) by its high clocking. From their experience of the 9500, this time ATI made sure that the 9600 could not be modded into a 9800. The 9600 was also ATI's effective answer to the GeForce4 Ti4200. Later in 2003, three new cards were launched - the 9800XT, (R360), the 9600XT and the 9600SE (both RV360). The 9800XT was slightly faster than the 9800 Pro had been, while the 9600XT competed well with the newly launched GeForce FX 5700 Ultra. The 9600SE was ATI's answer to nVidia's GeForce FX 5200 Ultra, and managed to perform roughly equal to the first, and was priced lower than the latter. Another RV360 chip followed in early 2004, the 9550, which was a 9600 with a lower core clock (though an identical memory clock and bus width).

Models

(Ranked in performance order, best performing model at the bottom)

Second generation

In May 2004, the newest Radeons were launched - the Radeon X Series. The X800s were the first, based on the R420 core. The X800s are essentially quad-core RV360 chips, produced on a 0.13 micrometre process and using GDDR-3 memory. In terms of supported DirectX features, they are identical to the R3xx cores. The highest-end version is the X850XT Platinum Edition, a fully enabled R480 core, with slightly lower-clocked versions, X850XT, X800XT Platinum Edition, and X800XT also available. The third X800 card, the X800XL is an underclocked version of the X800XT, but possesses all 16 pipelines of the higher end card. It is ATI's answer to the nVidia GeForce 6800GT. The fourth X800, the X800 Pro is similar to the X800XT, but with 1/4 of the chip disabled. A fifth version, the X800SE, is expected to be launched shortly, and will have half of the core disabled. The Radeon X800 series are based on the R423 core. The chips have been tweaked from the previous generation 9800 series cores, and now have twice the pipes. The entire chip is more efficient when compared to the 9800 series, and allows the use of GDDR3 memory. The R423 core is what is used on the X800XT PE, X800 XT, X800Pro, and X800 cards. ATI had trouble getting these cards out to market, and as a result, prices were insanely high. Later on, prices settled to where they should, but only after months of waiting. ATI then released a refresh of this series and called it the X850 series. The X850 series cards use the R480 die, which is a tweaked R423 die which clocked higher. This resulted in the X850XT PE, X850XT, X850Pro, and the X850 cards. Later on, ATI had a large number of dies that "worked" but not well enough to be used on the X800 or X850 series cards. So a new SKU was made, the X800GT. It uses any die that has 8 pipes and can run at 475 MHz. This let ATI sell off its unusable R423, R430, and R480 dies. They come clocked stock at 475/980 so they're able to compete with the 6600GT, Nvidia's high-mainstream card. ATI also then released the X800GTO, which is a 12 pipe card using dies that have 12 functional pixel pipes and can run at 400 MHz. These cards come clocked at 400/980, giving the card performance roughly between the X800GT and the X800XL. High sales for this card were due to its relatively high performance coupled with a cost only slightly higher than the X800GT. Another SKU is the X800GTO², which is manufactured by Sapphire. This card has 16 functional pixel pipes (as does the high-end X800XT), and many users have been able to overclock the core to X800XT clock rates. This was followed the next month by the X300 and X600 series, which were little more than PCI Express versions of the Radeon 9600 series. The X600 proved to be only a stopgap, being replaced by the X700 series in September. The X700 series had a similar core and memory setup to the 9500 Pro, only clocked much higher and produced on a 0.11 micrometer process. The fastest version, the X700XT performs comparably to the 9800XT. Due to the popularity of the X800 core, many versions of the core have been released, giving consumers a mind-boggling range of cards to choose from.

Models

(Ranked in performance order, best performing model at the bottom)
- Radeon X300 Hypermemory / Radeon Xpress 200 Integrated Graphics
- Radeon X300
- Radeon X300SE
- Radeon X550
- Radeon X600 Pro
- Radeon X600XT
- Radeon X700
- Radeon X700 Pro
- Radeon X700XT (defunct due to severe lack of availability)
- Radeon X800SE
- Radeon X800 GT
- Radeon X800
- Radeon X800 GTO
- Radeon X800 Pro
- Radeon X850 Pro
- Radeon X800 GTO2
- Radeon X800XL
- Radeon X800XT
- Radeon X800XT Platinum Edition
- Radeon X850XT
- Radeon X850XT Platinum Edition

DirectX 9.0c

ATI's DirectX 9C series of graphics cards is the Radeon X1000 Series. It is to be split into three main families; the high-end X1800 series, the mid-range X1600 series, and the low-end X1300 series. CrossFire models of the X1800 series are also expected to be produced. The X1800 series have 16 pipes, and the dies, codenamed R520, are made using the 90nm process. The X1800XT 512MB card uses a large amount of power, around 270W, but much of that is due to the increase in memory on the card. The X1800XT, the 256MB or 512MB version, have a dual slot cooler. It comes clocked stock at 625/750(1500), and is similar in performance to a 7800GTX. The X1800XL come clocked stock at 500/500 and shares traits with the X1800XT, but this card only uses a single slot cooler. This can be owed to the much lower stock clock rates. This card is similar in performance to a 7800GT.

Models

(Ranked in performance order, best performing model at the bottom).
- Radeon X1300LE HyperMemory
- Radeon X1300LE
- Radeon X1300 Pro
- Radeon X1600 Pro (64-bit memory bus)
- Radeon X1600 Pro (128-bit memory bus)
- Radeon X1600XT
- Radeon X1800LE
- Radeon X1800 Pro
- Radeon X1800 XL
- Radeon X1800 XT

Future products

- R580 - With R520 suffering increasing delays and concerns over its performance, ATI may have to wait until it can deliver R580, the successor to R520, before it once again can compete with NVIDIA at the high end. R580 is still a 16 pixel/clock architecture chip, but features a massively (3x) increased shader throughput, compared to R520. (16 shader ops / clock vs. 48 shader ops / clock)
- R590 - 80nm die shrink of R580, probably intended for a cheaper enthusiast board in a similar manner to the current R430/X800 XL.
- R600 - Likely to launch around the same time as Microsoft's Vista OS in late 2006, R600 is expected to be based on the unified shader architecture as seen on the R500 chip found in the new XBox 360 games console. As such, traditional measures of pixel pipelines may not be relevant.

Drivers

Windows

ATI's Windows Radeon drivers are called CATALYST™. The current version is 5.12, which supports HDTV-Out and Windows XP 64-bit Edition. [https://support.ati.com/ics/support/default.asp?deptID=894&task=knowledge&questionID=640 Version 5.12] arrived December 7th, with increased performance and support for Dual-Core CPU's and numerous [http://en.wikipedia.org/wiki/3dmark 3DMark] Optimizations; but still lacks Radeon X1600 Support. There are two different bundles available for Windows; one comes with ATI's newer interface for modifying graphics settings. ATI calls this newer interface Catalyst Control Center. The older version uses ATI's traditional control panels. Both versions allow the user to change graphics settings, but the newer interface allows the user to enable or disable Catalyst A.I., ATI's graphics optimization feature. It also offers a small 3D preview, allowing the user to see how changing the graphics settings affect the quality of the rendered image. There are also unofficial drivers available, claiming to boost performance when compared to the official Catalyst. Some of them provide modified or patched dll files for hardware enthusiasts to modify their cards (as 9500 and 9700 are the same chips, and 9800SE and 9800 are the same chips, some of them can be modified by activating all 8 pixel pipelines). Additionally, the X850 Pro (AGP version) BIOS can be [http://www.overclock.net/faqs/44936-how-flash-your-x850pro-xt-pe.html flashed] to an X850XT PE, thus activating the four disabled pixel pipelines (making for a full 16 pixel pipelines) in some models, though of course it doesn't work in all cards, since those four pipes were shut down due to low yields of 16 pipes in certain batches, as with the [http://www.techpowerup.com/articles/overclocking/vidcard/127 Radeon X800 GTO(2)].

Macintosh

ATI only offers driver updates for their retail Mac video cards. Their Mac OS X driver is called ATI Display which has limited functionality compared to their Catalyst for Windows product. Driver updates to OEM ATI chipsets that shipped with a Macintosh are only upgradeable through system updates from Apple. As Microsoft does not license DirectX for other OS platforms, Mac OS X uses OpenGL exclusively, though in the past with OS 9, Apple used the now-defunct RAVE API.

Linux

Initially, ATI did not produce Radeon drivers for Linux, instead giving hardware specifications and documentation to Direct Rendering Infrastructure (DRI) developers under various non-disclosure agreements. ATI has in mid 2004, however, started to support Linux (XFree86, X.Org), hiring a new Linux driver team. Their new proprietary Linux drivers, instead of being a port of the Catalyst drivers, were based on the Linux drivers for the FireGL (the FireGL drivers worked with Radeons before, but didn't officially support them), a card geared towards graphics producers, not gamers; though the display drivers part is now based on the same sources as the ones from Windows Catalyst since version 8.x in late 2004. The frequency of driver updates has increased in late 2004, with a plan to have new Linux drivers every 2 months, half as often as their Windows counterparts. The proprietary Linux drivers don't support the R100 chips (Radeon 7000-7500). The efforts to provide open source drivers for these cards continue, though. While the R100 and R200-series chipset drivers were written using specifications provided by ATI, the R300 and up (including the X-series) hardware acceleration was written through reverse engineering the methods used by ATI's proprietary driver. The reverse-engineered code is now in X.Org and Mesa, bringing support for all current Radeon cards as of 2005.

FreeBSD

FreeBSD systems have the same open-source support for Radeon hardware as Linux, including 2D and 3D acceleration for Radeon R100, R200, and R300-series chipsets. The R300 support, as with Linux, remains experimental due to being reverse-engineered from ATI's proprietary drivers. ATI does not support its proprietary fglrx driver on FreeBSD, and it has not been ported as of 2005. This is in contrast to its main competitor, NVIDIA, which has periodically released its proprietary driver for FreeBSD since November 2002 (though less frequently than for other operating systems).

BeOS

Although ATI does not provide its own drivers for BeOS, it provides hardware and technical documentation to the Haiku Project who provide drivers with full 2D and video in/out support. They are the sole graphics manufacturer in any way still supporting BeOS.

External links

- [http://www.ati.com/ ATI Technologies Inc.]
- [http://rage3d.com/board/showthread.php?t=12452 The original Radeon(256) "missing" Pixel Shader support (in DirectX8) according to an ATI employee (JasonM)]
- [http://www.quepublishing.com/articles/article.asp?p=347270&seqNum=3&rl=1 ATI Meets PCI-Express: The ATI X-series]
- [http://dri.freedesktop.org/wiki/ATIRadeon DRI Wiki: ATI Radeon]
- [http://www17.tomshardware.com/search/search.html?category=all&words=radeon] Category:Graphics cards ja:RADEON

liczniki gry Kredyt hipoteczny spielautomaten reykjavik hotels

:: RELATED NEWS ::

Neuer Bön
Bön (tibetisch transliteriert: Bon) war die vorherrschende Religion in Tibet, als im 8. Jahrhundert der Buddhismus ins Land gelangte. Sie war von schamanistischen und animistischen Glaubensvorstellungen geprägt. Für die Anhänger bedeutet das Wort "Bön" soviel wie "Wahrheit", "Wirklichkeit" und "W

P. C. Barua
P. C. Barua (bürgerlicher Name: Pramatesh Chandra Barua;
- 24. Oktober 1903 in Gauripur, Assam; † 29. November 1951 in Kolkata, Westbengalen) war ein indischer Filmregisseur

Listen zu Flugzeugen des Zweiten Weltkrieges
----

Wenn Sie diese Seite bearbeiten, wozu Sie natürlich herzlich eingeladen sind, beherzigen Sie bitte dabei folgende Tipps und Ziele:
- Versuchen Sie, das optische Erscheinungsbild der Seite zu erhalten (oder auch zu verbessern, wenn Sie eine gute Idee haben).
- Diese Seite ist als Einstieg gedacht, der einen Überblick über das Thema Flugzeuge des zweiten Weltkrieges geben und die Orientierung erleichtern soll. Inhalte auf diese Seite sollten sich daher auf ganz elementare und grundlegende Verweise beschränken. Sie soll weder das Stichwortverze

Rieser Kulturpreis
Der Rieser Kulturpreis ist ein seit 1983 zweijählich während der Rieser Kulturtage vergebene Auszeichnung. Bedacht werden Persönlichkeiten oder auch Organisationen, die sich in besonderer Weise um das Ries verdient gemacht haben. Der Preis ist mit 5.000 Euro dotiert.

Preisträger

- 1999 - Ernst Steinacker (Bildhauer)
- 2001 - Dr. lateinisch: Agesilaus;
- 444 v. Chr.; † 360 oder 359 v. Chr.) war König von Sparta. Agesilaos II. war seit 399 v. Chr. König und setzte die Machtpolitik des Lysandros fort. Um Sp

Investitionskomplex
Der Investitionskomplex bezeichnete in der DDR eine Zusammenfassung von Investitionsvorhaben verschiedener Zweige und Bereiche, meistens einschließlich ihrer Folgeinvestitionen, an einem gemeinsamen Standort. Die Vorteile dieses komplexen Vorhabens gegenüber einem Einzelstandort waren die rationelle Standorterschließung (auch bei der Verringerung des Flächenbedarfs) sowie die Errichtung von Anlagen und Einrichtungen, die von mehreren Betrieben bzw. Institutionen gemeinsam und damit optimal genutzt werden konnten(1). Dadurch wurden die Investitions

Norbert ELIAS

Verkoj (selekto)

Ligilo:

22-a de junio

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

1897

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

1-a de aŭgusto

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

Amsterdam

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligoj

Germanio

Geografio

Politika subdivido (federaciaj landoj

Montaroj

Riveroj

Lagoj

Insuloj

Historio

Politiko

Esperanto en Germanio

vidu ankaŭ

Ekstera ligilo

Naziismo

Ĉefaj trajtoj de la naziismo

Enpotencigo de la naziismo

Principoj kaj pluevoluo

Naziismo kaj Esperanto

Ligoj

1935

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Auschwitz

Ekstera ligo

Hago

Historio

Signifo por Esperanto

Situo kaj evoluo

Ekstera ligo

Leicester

Ganao

1962

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

1964

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Aĥeno

Plua informo

Bochum

Historio

Politiko

Ekonomio

Vidindaĵoj

Ĝemelurboj

Famuloj

Ligiloj :

Frankfurto ĉe Majno

Ekstera ligilo

Münster

Eksteraj Ligiloj:

Amsterdam

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligoj

R520

DirectX 7.0

Models

DirectX 8.0/8.1