:: wikimiki.org ::

Buchten

Buchten

Buchten (Limburgs: Buchte) is een dorp in de gemeente Sittard-Geleen in de Nederlandse provincie Limburg. Op 1 januari 2004 woonden er 2177 mensen (bron: CBS). Buchten ligt aan het Julianakanaal, waaraan het een binnenhaven heeft. Tot 2001 hoorde Buchten bij de gemeente Born, die is opgegaan in de gemeente Sittard-Geleen. De betekenis van de naam Buchten zou "heem in een bocht" zijn. De eerste vermelding van de plaats dateert uit de elfde eeuw; het dorp werd toen Butines genoemd. De kerk van Buchten is gewijd aan de de heilige Catharina en werd ontworpen door Frits Peutz. In Buchten werd Settela Steinbach geboren, een Sinti-meisje dat vergast werd in Auschwitz en van filmbeelden bekend werd als het "Joodse" meisje dat uit het raam hangt als deze uit Kamp Westerbork vertrekt. Categorie:Plaats in Nederlands-Limburg Categorie:Sittard-Geleen

Limburgs

Het Limburgs is een verzamelnaam van een reeks Germaanse taalvariëteiten, gesproken in Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse staatsgrens, in Oost-Brabant, in Budel in Noord-Brabant, de Voerstreek en in Selfkant in Duitsland.

Het Limburgs

Een gestandaardiseerde variant van het Limburgs is er niet, al poogt men wel te komen tot een Algemeen Geschreven Limburgs. De Limburgse dialecten vormen een continuüm met de Bergische dialecten ten oosten van de Duits-Nederlandse staatsgrens. Hoewel de Limburgse dialecten alle aan de Frankische stam ontspruiten, is de dialectische verscheidenheid in het Limburgs groot; de variëteiten die in Noord-Limburg worden gesproken, zoals Venloos en Venrays, hebben veel gemeen met de Brabantse en Zuidgelderse dialecten, en wijken daarin af van de Zuid-Limburgse dialecten (zoals Maastrichts en Sittards), die door hun fonologie (o.a. toon als betekenisonderscheidend kenmerk) en hun Hoogduitse klankverschuiving een bijzondere positie innemen. Dat, en het gegeven dat de Hoogduitse standaardtaal tot diep in de 20e eeuw de rol van cultuurtaal in Nederlands Zuid-Limburg heeft vervuld, maakt dat de variëteiten in plaatsen als Kerkrade en Eygelshoven dichter bij de Duitse dan bij de Nederlandse standaardtaal staan. Voor de Nederlandstalige kan het Limburgs wat Duits aandoen door de tongval en grammaticale structuren zoals Ablaut in de tweede en derde persoon enkelvoud van werkwoordstammen: # ik loop - ich loup # jij loopt - doe löps # hij loopt - hae löp Een andere eigenaardigheid van het Limburgs tov. standaard Nederlands is dat er onderscheid wordt gemaakt in mannelijk, vrouwelijk en onzijdig. Vgl.: # een man - 'ne maan # een vrouw - 'n vròuw # een kind - e keend In het midden van Belgisch Limburg ligt een groep van dialecten die de overgang naar het Zuid-Brabants aankondigt. Zo verdwijnt naarmate men meer naar het westen trekt het woordje doe/dich, transformeert de sj- naar sch- en krijgen de klinkers weer bij benadering hun Nederlandse waarden (een belangrijke uitzondering is de Belgisch-Limburgse ontronding). Tenslotte verdwijnt ook het verschil tussen sleeptoon en stoottoon en uiteindelijk de woorden ich en mich. Het Genks, het Tongers, het Hasselts, het Truierlands, het Tienens en het Lommels laten duidelijk een geleidelijke afname van Limburgse kenmerken zien.

Limburgs als toontaal

In tegenstelling tot de meeste andere Europese talen is het Limburgs een toontaal. Andere Europese talen met deze eigenschap zijn het Lets, het Servokroatisch, het Sloveens en het Zweeds. Men spreekt van sleeptoon en stoottoon. De noordgrens van het gebied waar de tweetonigheid voorkomt ligt over Weert, onder Meijel en met een bochtje over Venlo en Arcen heen. Venray ligt dus buiten dat gebied; daarom wordt het Venrays soms niet tot het Limburgs, maar tot het Brabants (en dus tot het Nederlands) gerekend. Naar het westen toe loopt de tonaliteitslijn over Budel en Maarheeze heen, en snijdt ze Lommel, de Neus van Belgisch Limburg en het grootste deel van de Haspengouw af. Zo scherp als ze vaak getekend wordt is de grens in feite niet. Bijna steeds is er buiten het tonaliteitsgebied een strook waar men de twee tonen wel kent, maar waar ze niet in oppositie gesteld worden (dus geen betekenisverschil uitmaken). Ook zijn er gebieden waar de twee tonen de kwaliteit van de klinkers zelf zo hebben veranderd, dat de woorden die oorspronkelijk alleen door sleeptoon en stoottoon uit elkaar gehouden werden nu steeds ander klinkers hebben. Dit vindt men ten zuiden van Maastricht (in de gemeenten Riemst en Eijsden) en in Weert en omgeving (ondanks het feit dat men Weert meestal binnen het tonaliteitsgebied legt, zie boven).

Streektaalstatus

Hoewel de Limburgse variëteiten deel uitmaken van het Westgermaans dialectcontinuüm, zijn ze niet als dialect van het Nederlands te beschouwen in díé zin dat er uit de Limburgse dialecten, in tegenstelling tot de Brabantse en Hollandse dialecten, nauwelijks is geput bij de vorming van het Standaardnederlands. Dat geldt ook voor het Nedersaksisch. Op grond van dit historische gegeven erkent de Nederlandse overheid sinds 1997 het Limburgs en het Nedersaksisch als streektaal die bescherming geniet onder hoofdstuk 2 van het Europees handvest voor regionale en minderheidstalen. Het Limburgs geniet in dezen dezelfde bescherming als het Nedersaksisch. In België genieten beide variëteiten geen bescherming onder het handvest.

Invloeden uit het Frans en het Duits

In Maastricht werd tot diep in de 20e eeuw door de hogere klasse Frans als standaardtaal gebruikt en de invloed van het Frans op het Zuid-Limburgs is nog steeds goed merkbaar, al is de trend wel dat de uit het Frans afkomstige woorden makkelijk verdrongen worden door de Nederlandstalige varianten.
- (Maastrichts) avvensere (Frans) avancer - opsjete, opschieten
- (Maastrichts) sjomaasj (Frans) chomage - werkloosheid
- (Maastrichts) kuusj, (Frans) cochon - verke of kuuske, varken
- (Maastrichts) forsjet, (Frans) fourchette - vork Het Zuidoostlimburgs, dat van nature al erg dicht bij het Duits staat, heeft bovendien ook een grote Duitse invloed ondergaan, vergelijkbaar met de Franse invloed op het Maastrichts. Vergelijk:
- (Kerkraads) tsiedóng, (Maastrichts) gezèt, (AN) krant
- (Kerkraads) opa, (Maastrichts) bompa
- (Kerkraads) Wainachte, (Maastrichts) Keersmis (AN) "kerstmis" Merk ook op dat Kerkrade tot 1815 (het Congres van Wenen) deel van de stad Herzogenrath was.

Classificatie

- Indo-Europees
- Germaans
- West-Germaans
- Rijnlands / Middelfrankisch
-
- Limburgs :Zie ook: dialect.

Externe links

- [http://minderheidstalen-limburgs.pagina.nl/ Limburgs.pagina.nl - Limburgs bij Startpagina.nl] Categorie:Nederlands-Limburg Categorie:Nederlandse streektaal en dialect Categorie:Vlaamse streektaal en dialect ja:リンブルグ語

Limburg (Nederland)

| Limburg is een van de twaalf provincies van Nederland en ligt in het zuidoosten van het land. Het heeft ongeveer een bevolking van 1,14 miljoen inwoners. Hiervan is circa 19,6 procent allochtoon. De hoofdstad van Limburg is Maastricht. Limburg bestaat voornamelijk uit zandgrond. Het zuiden van Limburg wordt gekenmerkt door het voor komen van de leemsoort löss. In het zuiden is de provincie heuvelachtig. De belangrijkste rivier is de Maas, die over de hele lengte van zuid tot noord door de provincie stroomt. Verder zijn de belangrijkste rivieren de Geul, de Roer en de Geleenbeek. In het verleden werd in Limburg turf, bruinkool en steenkool gewonnen. Tegenwoordig nemen de winning van zand en grind nog een belangrijke plaats in. Uit de tijd van de mijnbouw stamt nog de onderverdeling in een Oostelijke Mijnstreek en een Westelijke Mijnstreek. Het Limburgs heuvelland wordt vaak als mergelland bestempeld. Toeristisch is de streek Zuid-Limburg een begrip. De bekendste onderdelen van het mergelland is het Plateau van Margraten dat aan de noordzijde wordt begrensd door het dal van de Geul, en aan de westzijde door de Maasvallei met aan de overzijde de Sint Pietersberg, aan de oostzijde door het dal van de Gulp met even verder de hoogten rond de Vaalserberg en zuidelijk door de Voerstreek. Limburg kenmerkt zich door een duidelijke eigen identiteit, die onder andere bestaat uit een eigen streektaal, het Limburgs, culturele bijzonderheden als de vele fanfares, harmonieorkesten en schutterijen, en culinaire specialiteiten als de Limburgse vlaai. Ook het carnaval wordt uitgebreid gevierd in Limburg.

Werkgelegenheid

De werkloosheid in Limburg bedroeg in 2003 10,5%. De bedrijvigheid per sector was in die periode zoals in de onderstaande tabel. (Bron: Dagblad De Limburger, 18-09-2004.)

Geschiedenis

werkloosheid werkloosheid in 1860]] werkloosheid werkloosheid werkloosheid Politiek gezien was Limburg traditioneel een lappendeken, wat gedeeltelijk de grote verscheidenheid aan dialecten kan verklaren: elke gemeente heeft zijn eigen dialect, waarbij er soms binnen een gemeente (zie Venlo) grote verschillen kunnen bestaan. Het grondgebied van het huidige Limburg was vanaf de vroege Middeleeuwen meestal verdeeld tussen de hertogdommen Brabant, Gelre, Gulik, de prinsbisschop van Luik en de keurvorst van Keulen. In de Nieuwe Tijd was Limburg grotendeels verdeeld tussen Spanje en diens opvolger Keizerrijk Oostenrijk, Pruisen, de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en tal van zelfstandige kleine heerlijkheden. In 1794 kwam het grootste deel van de twee huidige Limburgse provincies onder Frans gezag. Het gebied werd toen voor het eerst een bestuurlijke eenheid onder de naam "Département de la Meuse inférieure" ofwel het departement Nedermaas. Na de Franse tijd, bij de vorming van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, werd een deel van de huidige provincie bij Brabant gevoegd en werd het resterende deel op gezag van Willem I Limburg genoemd. Tijdens de Belgische onafhankelijkheidsoorlog maakte geheel Limburg, met uitzondering van bezette gebieden zoals Maastricht, deel uit van België. Na de erkenning van de Belgische onafhankelijkheid werd de provincie echter gesplitst in een Belgisch en een Nederlands deel. De "Limburgers" hebben zich tegen deze beslissing nog lang verzet, getuige het feit dat de grondwet in deze provincie 10 jaar later dan in de rest van Nederland van kracht werd. Het Nederlandse Limburg was vanaf dat moment als Hertogdom Limburg tot 1866 deel van de Duitse Bond, ter compensatie van het aan België verloren gedeelte van Luxemburg. De Limburgse vertegenwoordigers in de Duitse Bond beijverden zich voor aansluiting bij Duitsland, maar dit leidde uiteindelijk niet tot resultaat. De economie van de Nederlandse provincie Limburg heeft lange tijd in het teken gestaan van de steenkoolwinning. De exploitatie van de steenkoolmijnen kwam betrekkelijk laat op gang: aan het begin van de 20e eeuw. Na de Tweede Wereldoorlog werden de mijnen niet langer rendabel gevonden. Omstreeks 1965 werden ze gesloten, hetgeen geruime tijd een hoge werkloosheid heeft veroorzaakt. Nederlands en Belgisch-Limburg waren de enige steenkoolwinningsgebieden in West-Europa, waaromheen geen staalindustrie werd gebouwd. De overheden van beide landen hadden hun zware industrie in de Franstalige gebieden respectievelijk in de Randstad. De provincie bleef de titel Hertogdom tot 1906 gebruiken. Een andere Limburgse bijzonderheid in de titulatuur is tot op de dag van vandaag blijven bestaan: de commissaris van de Koningin van Limburg wordt gouverneur genoemd, hetgeen in alle Belgische provincies de officiële benaming is. De Nederlandse overheid erkent de oorspronkelijk in Nederlands-Limburg gesproken variëteiten onder de naam Limburgs als streektaal.

Gemeenten

Zie ook

- Lijst van voormalige gemeenten in Limburg
- Lijst van gouverneurs van Limburg
- Zuid-Limburg (Nederland)
- Er is ook een Belgische provincie Limburg

Rivieren en beken

Waters in Limburg zijn: ;Rivier
- Geul
- Gulp
- Jeker
- Maas
- Niers
- Roer
- Swalm
- Worm (rivier) ;Beek
- Geleenbeek
- Haelensche beek
- Itterbeek
- Kingbeek
- Panheelderbeek
- Sleybeek
- Thornerbeek
- Tungelroysebeek
- Uffelse beek Categorie:Nederlands-Limburg Categorie:Limburg ja:リンブルグ州 (オランダ)

Julianakanaal

Het Julianakanaal is een kanaal in Limburg dat een deel van het water van de Maas doorvoert. Het grootste deel van de scheepvaart dat via de Maas naar België gaat, gaat door het Julianakanaal.
Het kanaal begint ten noorden van Maastricht bij de stuw van Borgharen als aftakking van de Maas en eindigt ongeveer 36 km verder bij Maasbracht, waar het water de Maas weer instroomt.
Het kanaal volgt de loop van de Maas, die iets ten westen van het kanaal stroomt, en daar de grens met België vormt (de "grensmaas"). Ten oosten van het kanaal loopt de A2. Binnenhavens zijn gelegen in Maastricht (Beatrixhaven), Stein en Buchten bij Born.
Schutsluizen te Borgharen, Born en Maasbracht. Ter hoogte van Elsloo moest in 1929 de Scharberg worden doorgraven. Bij deze werkzaamheden werd een laag die rijk was aan haaietanden uit het Mioceen aangesneden. Het kanaal is geopend in 1935 en vernoemd naar Prinses Juliana. Categorie:Kanaal in Nederland

Born

- Born (Nederlands Limburg).
- Born (provincie Luik).

Catharina van Siëna

De heilige Catharina van Siëna (1347-1380) is een van de beroemdste mystici van de rooms-katholieke Kerk. Daarbij had zij ook nog een grote invloed op de politiek van het 14e eeuwse Europa. Zij werd geboren als dochter van de wolverver Jacopo Benincasa, een zeer gezien burger in de stad Siëna in Toscane. Zij was het vijfentwintigste kind in zijn gezin. Misschien dat dit gegeven haar er wel een beetje extra toe heeft aangezet om te streven naar buitengewone prestaties: het zal niet meegevallen zijn om temidden van die volksstam iets voor te stellen, zeker niet als meisje in die tijd. Misschien speelt ook de vroege dood van haar tweelingzus Bonaventura hierbij een rol. Vanaf haar zevende jaar stortte zij zich volledig op de godsdienst; vooral de devotie tot Jezus en in het bijzonder zijn lijden werd de leidraad van haar leven. Zij werd na aanvankelijke weerstand lid van de derde orde van de heilige Dominicus en betrok tussen haar zestiende en negentiende levensjaar zelfs een kluis in de werkplaats van haar vader. Haar moeder deed toen, anno 1354, een smalende uitspraak die veel "moderne mensen" bekend in de oren zou moeten klinken: "Tegenwoordig zijn er toch geen heiligen meer?". Het lijkt wel verlichtingsfundamentalisme avant la lettre! Het kleine meisje in haar "bezemkast" had toch duidelijk een andere uitstraling dan een door haar fantasie op hol geslagen kind, want al snel kwamen er horden belangstellenden om naar haar te luisteren en haar te helpen met haar liefdadige werken, haar bella compagnia. Ze verzamelde voedsel en kleding voor de allerarmsten, bezocht gevangenen en verpleegde lijders aan besmettelijke zieken bij wie anderen niet in de buurt durfden te komen. De zalige Raymundus van Capua werd in 1374 haar geestelijk leidsman. Als magister van de Dominicanen zou hij later haar biograaf worden, zodat we veel gegevens van haar leven uit de eerste hand hebben. Ze begon zich te bemoeien met de politiek, eerst en vooral met de eindeloze conflicten tussen de vele steden in haar omgeving, maar later ook met de wereldpolitiek. Vooral het feit dat de paus sinds 1309 in Avignon resideerde in plaats van in Rome, waar hij thuishoorde, zat Catharina buitengewoon dwars. De vele Franse kardinalen hadden een terugkeer naar Rome eindeloos weten te vertragen, maar Catharina bleek sterker dan zij. In 1376 ging Catharina op reis naar Avignon. Mede dankzij haar eindeloze preken aan het adres van paus Gregorius XI liet deze zich uiteindelijk overhalen zijn hof weer naar Rome te verplaatsen. Ze had dan ook een intimiderende persoonlijkheid. Als ze haar zin niet kreeg riep ze eenvoudigweg, maar met de nodige uitwerking: "Voglio": "Ik wil het!" Dit deed ze niet alleen tegen de paus, maar ook tegen allerlei wereldlijke vorsten en hooggeplaatste figuren, en heel af en toe tegen God de Vader zelf, die haar dan prompt verhoorde. (Op dit stuk van het verhaal moet welhaast het typisch Italiaanse ontzag voor "Mamma" een rol hebben gespeeld.) Helaas werkte haar streven soms ook averechts: toen paus Gregorius XI terug naar Rome ging, kozen de kardinalen in Avignon gewoon een nieuwe. Dit was het begin van het zogeheten Westers Schisma, dat Catharina veel verdriet heeft gedaan. Catharina ontving in 1375 de stigmata terwijl ze in Pisa verbleef. Daarbij ontving ze ook nog de genade van het mystieke huwelijk, en aan het eind van haar leven Jezus' Hart zelf: Hij ruilde het tijdens een verschijning voor het hare. Haar laatste jaren bracht Catharina op uitnodiging van Urbanus VI door in Rome waar zij op 29 april 1380 verzwakt en verlamd overleed. Catharina werd in 1461 door Pius II heiligverklaard. Haar lichaam ligt in een schrijn onder het hoogaltaar van de Santa Maria sopra Minerva in Rome, maar haar hoofd wordt bewaard achter gouden tralies in een nis binnen de San Domenico in Siëna. Ook het huis van haar jeugd in Siëna is tegenwoordig een kerk. Samen met de heilige Theresia van Avila werd zij in 1970 door paus Paulus VI als eerste vrouw verheven tot kerklerares. In 1999 benoemde paus Johannes Paulus II haar met Birgitta van Zweden en Theresia-Benedicta van het Kruis (Edith Stein) tot patrones van Europa. Haar feest wordt gevierd op 29 april.

Werken

Van Catharina van Siëna zijn 381 brieven bekend. Zij correspondeerde niet enkel met kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders, maar ook met gewone mannen en vrouwen van allerlei rang en stand. Haar hoofdwerk is de Dialoog van de goddelijke voorzienigheid uit 1378. In een visioen werd zij aangezet tot het schrijven van dit boek. Zij schrijft hierin in vaak beeldende taal over het zoeken naar waarheid, Christus' mededogen met de wereld, het mystieke leven van de Kerk en het volbrengen van Gods voorzienigheid. Daarnaast zijn er 26 gebeden van haar overgeleverd. Categorie:Christelijk mysticus Categorie:Heilige in het christendom

Settela Steinbach

Anna Maria (Settela) Steinbach (23 december 1934 – 31 juli 1944) was een Nederlands meisje dat in Auschwitz werd vergast. Ze was lange tijd een icoon voor de Nederlandse Jodenvervolging, tot in 1994 werd ontdekt dat ze niet joods was, zoals werd aangenomen, maar tot de Sinti-stam van de Roma behoorde. Steinbach werd geboren in Buchten bij Born (Zuid-Limburg) als dochter van een handelaar en violist. Op 16 mei 1944 werd door geheel Nederland een razzia tegen Roma gehouden. Steinbach werd in Eindhoven opgepakt. Diezelfde dag arriveerde ze met nog 577 anderen in Kamp Westerbork, van wie er 279 weer mochten vertrekken omdat ze wel woonwagenbewoner waren, maar geen Roma. In Westerbork werd Steinbach preventief kaalgeschoren tegen hoofdluis. Omdat ze zich schaamde voor haar kale hoofd scheurde haar moeder een stuk van een laken af dat ze om haar hoofd kon doen. Op 19 mei werd ze met 244 andere Roma naar Auschwitz-Birkenau gedeporteerd met een trein die ook wagons met joodse gevangenen bevatte. Toen de deuren van de goederenwagon waarin ze zou worden vervoerd werden gesloten, keek ze nog even naar buiten, naar een hond die daar liep. Dit beeld werd vastgelegd door Rudolf Breslauer, een joodse gevangene in Westerbork, die in opdracht van de Duitsers een film over het kamp maakte. Haar moeder zei "Settela ga bij die deur weg, straks komt je kop er nog tussen." Zo hoorde Crasa Wagner, die zich achter haar in de wagon bevond, dat ze Settela heette. Op 21 mei arriveerden de Nederlandse Roma, onder wie Steinbach, in Auschwitz-Birkenau. Ze werden geregistreerd en werden naar de afdeling voor zigeuners gebracht. Toen in de zomer van 1944 een half miljoen joden uit Hongarije naar Auschwitz-Birkenau werden gedeporteerd, ontstond in het kamp ruimtegebrek. Onder de Roma brak een opstand uit, die echter was verraden en door de Duitsers snel de kop werd ingedrukt. Roma die nog geschikt werden geacht om te werken, werden naar munitiefabrieken in Duitsland overgebracht. In de periode van eind juli tot 3 augustus werden de resterende drieduizend Roma vergast. Steinbach en haar moeder, twee broertjes, twee zusjes, haar tante, twee neefjes en een nichtje behoorden ook tot deze groep. Van de familie overleefde alleen de vader van Steinbach de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werd het fragment uit de film van Rudolf Breslauer veel gebruikt in documentaires. Een beeldje uit de film werd zelfs een icoon voor de jodenvervolging. Omdat de naam van het meisje niet bekend was, stond ze bekend als 'het meisje met de hoofddoek'. Dat ze joods was, werd zonder meer aangenomen; aandacht voor de massamoord op de Roma, waarvan de Duitsers en hun medeplichtigen naar schatting door geheel Europa 400.000 vermoorden in de Porajmos, was er destijds nauwelijks. In december 1992 begon de journalist Aad Wagenaar een onderzoek naar haar identiteit. Hij ontdekte dat in de film van Breslauer een nummer op de treinwagon is te zien, en kwam er via dat nummer achter dat het niet ging om een wagon met Nederlandse joden, maar met Nederlandse Roma. Op 7 februari 1994 hoorde Wagenaar op een woonwagenkamp in Spijkenisse van Crasa Wagner de naam van het meisje. Zo werd ook duidelijk dat ze in Auschwitz was vergast. De zoektocht van Wagenaar werd vastgelegd door Cherry Duyns in de documentaire Settela, gezicht van het verleden (1994). Wagenaar publiceerde over zijn onderzoek het boek Settela; het meisje heeft haar naam terug (ISBN 90-295-5612). Steinbach, Settela Steinbach, Settela Steinbach, Settela Steinbach, Settela

Sinti

Sinti is de naam waarmee een nomadenstam uit noord-west Europa zichzelf aanduidt. Ze vormen een stam van de Roma, een nomadisch volk dat hoofdzakelijk in Oost-Europa leeft, en dat oorspronkelijk uit India komt. Bij de plaatselijke bevolking staan Roma doorgaans bekend onder de pejoratieve naam zigeuners. De Sinti zijn samen met de Roma-stam een van de twee grote stammen uit het Roma-volk. Sinti leven meer in West-Europa, in tegenstelling tot de leden van de Roma-stam. De Sinti stammen vermoedelijk uit Sindh (tegenwoordig een van de vier provincies van Pakistan), of van de oevers van de Sindhu (Indus) in India en zouden vandaar naar het hof van Perzië zijn gemigreerd waar leden van hen werk zochten als muzikanten. Van Perzië zwermden ze uit over Europa en Noord-Afrika. In hun muziek namen ze de traditionele muziek op uit de landen waar ze doorheen trokken. Sinti hebben een groot aantal uitmuntende muzikanten voortgebracht, onder wie de legendarische gitarist Django Reinhardt. De Sinti Häns'che Weis maakte in de jaren zeventig in Duitsland een plaat waarop hij over de holocaust van de zigeuners zong in zijn eigen taal. Het gevolg was een woede-uitbarsting onder zijn volk, omdat men niet wilde dat de taal bekend werd bij de "Gadje", zoals ze de niet-Sinti noemen. Veel jonge Duitsers hoorden pas over de vernietiging van de zigeuners door deze plaat. Sinti leefden vaak onder armoedige omstandigheden aan de rand van een plaats. Tegenwoordig reizen ze nog maar weinig. Meestal wonen ze op woonwagenkampen.

België

Sinti worden in België Manoesjen genoemd. Ze zijn al in de 15e eeuw naar België getrokken, en wonen tegenwoordig hoofdzakelijk in de driehoek Brussel-Antwerpen-Gent. Hun aantal bedraagt tussen de 1000 en de 1500. Er wonen vrijwel geen Sinti-muzikanten meer in België. De Belgische Sinti-muzikanten zijn vrijwel allemaal naar Nederland getrokken omdat het leven daar voor hen gemakkelijker zou zijn. Een van de bekendste Belgische Sinti is Maria Leimbergen uit Aalst. Ze streed acht jaar voor een vaste standplaats, en schreef hierover een boek: 'Mijn strijd als Sinti-vrouw'.

Nederland

Al voor 1868 kwamen er Sinti naar Nederland. Ze hadden Belgische, Duitse, of Franse paspoorten en trokken al langere tijd door West-Europa. De grootste groep vestigde zich tussen 1900 en 1920 in Nederland, en was afkomstig uit Duitsland en Frankrijk. In 1928 werden ze door de Nederlandse overheid samen met de zeer kleine groep Roma tot "zigeuners" betiteld. Ze werden beschouwd als armlastig en asociaal, en de rijksoverheid probeerde hen te onderdrukken, waarbij een rol speelde dat in 1918 de Woonwagenwet van kracht was geworden om meer greep op woonwagenbewoners te krijgen. Plaatselijke overheden behandelden de "zigeuners" dikwijls minder streng. In Nederland bevinden zich ongeveer 4500 Sinti, van wie circa 500 uit families die hier al enkele generaties verblijven. Bekende Sinti-families in Nederland zijn de Rosenbergs (bekend van het Rosenberg Trio), de familie Weiss (bekend van het zigeunerorkest Tata Mirando), de familie Reinhardt, en de familie Steinbach. Veel Nederlandse Sinti zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Auschwitz gedeporteerd en zijn daar vergast. Het Sinti-meisje Settela Steinbach was een van hen. Slechts dertig Sinti-overlevenden keerden na de oorlog terug naar Nederland. Ze kregen nauwelijks steun van de overheid en kregen ook geen compensatie voor hun verloren gegane bezittingen. Pas in februari 2000 veranderde er iets; premier Kok betuigde namens de Nederlandse regering spijt aan de Sinti, en er werd besloten een vergoeding te geven voor de bezittingen die zij waren kwijtgeraakt. Bij de behandeling van het Europese 'Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden' in de Tweede Kamer werden echter alleen de Friezen, en niet de Sinti en de Roma als nationale minderheden erkend. Toen het verdrag op 30 november 2004 in de Eerste Kamer werd behandeld, vroegen GroenLinks, PvdA en SP om Sinti en Roma als nationale minderheden te erkennen. Senator Ed van Thijn vroeg zich zelfs openlijk af welk recht Nederland nog had om Turkije aan te spreken op de behandeling van minderheden als Nederland daar zelf geen werk van maakte? Maar de regeringsfracties hielden voet bij stuk. Uit een onderzoek uit 2004, dat in het kader van de Monitor racisme en extreem-rechts werd verricht, blijkt dat Sinti in Nederland nog altijd worden achtergesteld en gediscrimineerd, net als de Roma. En dat terwijl de Nederlandse overheid andere landen wel op hun verplichtingen jegens Sinti en Roma wijst.

Externe links

België

- [http://www.billy-globe.org/nl_2001/huisvesting/leimbergen.htm Acht jaar strijd voor vaste staanplaats]
- [http://www.vmc.be/main/maind03.htm Vlaams Minderhedencentrum] (zie paragraaf 3.3)

Nederland

- [http://gammanieuwsdienst.nl/pages1/week0700/zigeuners.htm Erkenning voor zigeuners]
- [http://www.eerstekamer.nl/9324000/1f/j9vvgh5ihkk7kof/vgvvvrkwoxz0 Friezen enige nationale minderheid] Categorie:Roma

Auschwitz

Auschwitz was een Duits vernietigingskamp bij de Poolse stad Auschwitz (Pools: Oświęcim). Het is gelegen in Zuid-Polen, enkele tientallen kilometers westelijk van Krakau. De naam Auschwitz is synoniem geworden voor de vernietigingskampen van de nazi's die overal in Europa verschenen voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Miljoenen mensen, merendeels joods, zijn in dergelijke kampen om het leven gekomen. Het kamp Auschwitz bestond uit drie hoofdkampen en 39 satelliet-werkkampen. De hoofdkampen waren:
- Auschwitz I, het oorspronkelijke concentratiekamp en het administratieve centrum van het totale complex. Hier werden ongeveer 70.000 mensen omgebracht, voornamelijk Poolse intellectuelen en Russische krijgsgevangenen.
- Auschwitz II (Birkenau), een vernietigingskamp waar meer dan 1,5 miljoen mensen werden vergast, voornamelijk Joden, Sinti en Roma.
- Auschwitz III (Monowitz), een werkkamp. Roma Naar Auschwitz werden in totaal meer dan 1,5 miljoen mensen gedeporteerd. Hiervan werden ongeveer 900.000 direct na aankomst vergast of doodgeschoten. Ongeveer 200.000 mensen kwamen om door ziekten of honger of ze werden na korte tijd alsnog naar de gaskamers gestuurd. Omdat Auschwitz het grootste vernietigingskamp uit zijn tijd was, geldt het als symbool voor de holocaust, waarvan meer dan 6 miljoen mensen het slachtoffer werden. holocaust

Auschwitz I

holocaust In april 1940 besloot Reichsführer SS en het hoofd van de Duitse politie Heinrich Himmler dat er in het zuiden van Polen een concentratiekamp moest komen. Het kamp werd ondergebracht in een oude kazerne even buiten Oświęcim en werd in mei 1940 in gebruik genomen. Het werd eerst gebruikt om Poolse verzetmensen en intellectuelen onder te brengen, later ook Russische gevangenen, "gewone" Duitse criminelen, politieke gevangenen, "asociale elementen" zoals landlopers en prostituees, homoseksuelen en Joden. Na juni 1940 arriveerden ook gevangenen uit andere landen. Normaal gesproken werden er altijd tussen de 13 en 16 duizend mensen gevangen gehouden. In 1942 bereikte dit aantal echter de 20 duizend. Boven de ingang hing de cynische spreuk Arbeit macht frei, Werken maakt vrij (deze spreuk hangt er nog steeds). De gevangenen die dagelijks het kamp voor dwangarbeid verlieten, marcheerden op orkestmuziek door de poort. In tegenstelling tot de indruk die men krijgt uit de meeste films over Auschwitz, werden de meeste joden echter in Auschwitz (II) Birkenau gevangen gehouden, en gingen zij niet door deze poort. De SS koos enkele gevangenen uit, om als bewakers met bepaalde privileges op de andere gevangenen te letten. Zij werden Kapo's genoemd, een afkorting van Kamp Polizei. Dit waren vaak Duitse beroepscriminelen, die opvielen door hun brutaliteit. De verschillende kampgroepen werden door speciale kenmerken op de kampkleding onderscheiden. Joden werden in het algemeen het slechtst behandeld. Gewerkt werd zes dagen per week (in de nabijgelegen wapenfabrieken ook vaak zeven). Zondagen waren voor wassen en douchen gereserveerd. Door de harde arbeidsomstandigheden, het weinige eten, en de slechte hygiëne, was het sterftecijfer onder de gevangenen zeer hoog. In september 1941 voerde de SS in gevangenenblok 11 een proef uit met het gas Zyklon B. Hierbij werden 850 Polen en Russen vergast. Ook werd een bunker tot gaskamer met crematorium omgebouwd. Deze gaskamer was van 1941 tot 1942 in bedrijf. Met de komst van Auschwitz II werd er weer een luchtafweerbunker van gemaakt. De eerste vrouwen kwamen in maart 1942 naar Auschwitz. Tussen april 1943 en mei 1944 voerde de gynaecoloog prof. dr. Carl Clauberg sterilisatie-experimenten op joodse vrouwen uit, met als doel een eenvoudige injectiemethode voor Slavische volkeren te ontwikkelen. Dr. Josef Mengele (Engel des doods) experimenteerde met tweelingen in hetzelfde gebouw. Patiënten in het kampziekenhuis die niet snel genoeg gezond werden, werden vermoord met een fenolinjectie.

Auschwitz II - Birkenau

fenolinjectie fenolinjectie Auschwitz-Birkenau is het vernietigingskamp, waaraan de meeste mensen denken bij het horen van de naam "Auschwitz". Hier werden vele honderdduizenden gevangen gehouden en meer dan 1,5 miljoen mensen vermoord. Het kamp bevindt zich in Birkenau, de Duitse naam voor het Poolse dorpje Brzezinka, ongeveer drie kilometer van Auschwitz I en besloeg een grote vlakte van 175 hectare groot. De bouw van het kamp begon in 1941 als onderdeel van de Endlösung. De nazi's evacueerden de plaatselijke bevolking waarna de huizen werden gesloopt om in de bouwmaterialen voor de eerste gebouwen te voorzien. Het kamp is ongeveer 2,5 bij 2 kilometer groot en bood ruimte aan 100.000 gevangenen. Er waren meerdere sectoren gemaakt, die weer verdeeld waren in velden. Deze velden waren, net als het gehele kamp, voorzien van prikkeldraad dat onder stroom stond. Vele gevangenen maakten van dit draad gebruik om zelfmoord te plegen. In het kamp bestond de uitdrukking Er ging zu den Drähten ("Hij ging naar de draad"). Hoofddoel van Auschwitz II was de massavernietiging. Hiervoor waren vier gaskamers met bijbehorende crematoria aangelegd. De grootschalige vernietiging begon in het voorjaar van 1942. De meeste mensen kwamen in Auschwitz-Birkenau met de trein aan, vaak na een afschuwelijke dagenlange reis in veewagens zonder behoorlijke sanitaire voorzieningen, en veelal zonder voeding of water. Tijdens deze treinreis bezweken ook velen aan de barre omstandigheden. De trein werd dan gestopt en de lijken werden dan naast het spoor gelegd. De aangekomen gevangenen marcheerden vanaf station Auschwitz naar het kamp. Pas in 1944 werden de rails tot in het kamp gelegd, een voor velen onbekend gegeven. De daarbij aangelegde perrons dateren uit het voorjaar van 1944. Dé plek waar de meeste slachtoffers tot die tijd aankwamen ligt dicht tegen het verderop gelegen hoofdspoor. De plaats staat bekend als de 'Judenrampe'. Pas zeer recent is de plaats als herdenkingsplaats gemarkeerd, waarbij enkele verroeste rails zijn vervangen en enkele wagons zijn geplaatst. De rails naar en de perrons in Birkenau hebben aldus 'slechts' twee maanden gefunctioneerd. Het beeld dat de film Sophie's Choice bijvoorbeeld schetst is derhalve onjuist. In de film laat men in 1942 Sophie uitstappen op de perrons in Birkenau en dat klopt dus volstrekt niet met de werkelijkheid. De perrons waren nog niet gebouwd. Op een gegeven moment konden er in de gaskamers van Auschwitz 20.000 mensen per dag omgebracht worden. Uit heel Europa arriveerden treinen met joden. Onder hen bijna 40.000 joden uit Nederland. Dikwijls werd het hele "transport" direct naar de gaskamers gestuurd, vaak ook werd eerst een selectie gemaakt, waarbij de zwakken, ouderen en zieken van de arbeidsgeschikten gescheiden werden en naar de gaskamer doorgestuurd werden. Mengele nam vaak aan deze selecties deel. De gevangenen die de selectie overleefden, brachten enige tijd door in een quarantaineafdeling, en werkten daarna in de aan het kamp grenzende industrieterreinen. Hier werd hoofdzakelijk synthetische benzine voor IG Farben geproduceerd. Ook de Duitse firma Krupp had fabrieken in de buurt van Auschwitz. Een deel van het kamp was voor vrouwen gereserveerd. In een ander deel, Canada genoemd, werden de bezittingen van aangekomen gevangenen gesorteerd en verzameld, om vervolgens aan de Duitse Staat te worden overgedragen, die de goederen verdeelde onder Duitse slachtoffers van geallieerde bombardementen. Krupp Krupp De gaskamers waren alle gelijk. Een onderaardse omkleedruimte voor ongeveer 2000 personen, met aansluitend een als doucheruimte uitziende gaskamer, waar Zyklon B door de dakopeningen naar binnen werd gelaten. Een crematorium was onderdeel van hetzelfde gebouw. Het Duitse leger viel in maart 1944 Hongarije binnen, en tussen mei en juli van dat jaar werden ongeveer 440.000 Hongaarse joden naar Birkenau gedeporteerd en daar vergast. Wanneer de crematoria overbelast raakten, werden lijken vaak in open geulen verbrand. Vele Sinti en Roma waren in een speciale sector van het kamp ondergebracht. Zij werden eind juli 1944 vergast. Op 7 oktober 1944 voerde het Joodse Sonderkommando, gevangenen die de gaskamers en crematoria bedienden en van de andere gevangen gescheiden werden, een opstand uit. Vrouwelijke gevangenen hadden springstof uit een wapenfabriek gesmokkeld en crematorium IV werd daarmee gedeeltelijk verwoest. Vervolgens probeerden ze te ontsnappen, maar alle 250 werden kort daarop gepakt en gedood. Deze gebeurtenissen zijn verfilmd in de film The Grey Zone.

Auschwitz III - Monowitz

Op zeven kilometer van Auschwitz stond een grote fabriek van het Duitse chemieconcern IG Farben die was gebouwd door dwangarbeiders uit Auschwitz. Hier werd synthetisch rubber geproduceerd. Hier verrees ook het werkkamp Monowitz, ook wel Auschwitz III genoemd. In totaal waren er in de nabijheid van het hoofdkamp 40 kampen waar gevangenen dwangarbeid moesten doen in de wapenindustrie, landbouw en de bouw.

De geallieerden

Dankzij de Poolse verzetsman Witold Pilecki wisten de geallieerden al in 1941 wat er gaande was in Auschwitz, door informatie die via het Poolse verzet het kamp uit werd gesmokkeld. Nadat Pilecki in 1943 ontsnapte stuurde hij een gedetailleerd rapport naar de geallieerden over de massamoord die zich aan het voltrekken was in Auschwitz. Daarnaast bezaten de geallieerden sinds 31 mei 1944 gedetailleerde luchtopnames van alle kampen. Twee ontsnapte gevangenen (Rudolph Vrba en Alfred Wetzler) hadden beschrijvingen en kampkaarten gemaakt die de geallieerden in de zomer van 1944 bereikten. Op 13 september 1944 voerden Amerikaanse bommenwerpers een aanval uit op de fabrieken rondom de kampen en richtten aanzienlijke schade aan. De kampen bleven echter intact.

Vluchtpogingen

In totaal probeerden ongeveer 700 gevangenen te ontsnappen. Ongeveer 300 lukte dit. Een vluchtpoging werd met de hongerdood bestraft. Vaak werd de familie van vluchtelingen in Auschwitz I ter afschrikking tentoongesteld.

Evacuatie en bevrijding

De gaskamers in Birkenau werden in november 1944 door de nazi's vernietigd om de sporen van hun daden voor de oprukkende Russen te verbergen. In januari 1945 begon de evacuatie en vele gevangenen moesten naar het westen marcheren, de beruchte dodenmarsen. Degenen die te zwak of te ziek waren werden achtergelaten. Toen het Rode Leger het kamp op 27 januari 1945 bevrijdde waren er nog zo'n 7.500 zieke en stervende mensen aanwezig.

Slachtoffers

Toen het Rode leger eind 1944 oprukte, werd de omvangrijke administratie door de Duitsers verbrand. Maar het staat vast dat nergens in de Tweede Wereldoorlog zoveel mensen werden vermoord als in Auschwitz. Conservatieve schattingen gaan uit van tenminste 1,5 miljoen slachtoffers. Franziszek Piper komt in zijn onderzoek van Auschwitz tot 1,1 miljoen doden.

Bekende gevangenen en slachtoffers

- Jean Améry, Oostenrijks schrijver, overlevende van Auschwitz, Buchenwald en Bergen-Belsen.
- Anne Frank was tussen september en oktober 1944 in Auschwitz-Birkenau gevangen, werd daarna naar Bergen-Belsen gebracht, waar ze stierf.
- Maximilian Kolbe, een Poolse Franziskaner, was in Auschwitz I gevangen. In 1941 ging hij vrijwillig de dood in, om een vader te sparen.
- Hans Krása, Tsjechisch-Duitse componist
- Primo Levi, Italiaans schrijver, overleefde Auschwitz III Monowitz en schreef later over zijn ervaringen.
- Witold Pilecki, Pools verzetsman, liet zich vrijwillig gevangennemen om het verzet in Auschwitz I te organiseren en inlichtingen te verzamelen, ontsnapt in 1943, na de oorlog door de Poolse communisten geëxecuteerd.
- Viktor Ullmann, componist, werd van Theresienstadt naar Auschwitz gebracht en vergast.
- Elie Wiesel overleefde Auschwitz III Monowitz en schreef over zijn ervaringen.

Daders

Kampcommandanten

Zoals alle concentratiekampen werden de kampen in Auschwitz ook door de SS geleid. De commandanten waren:
- Rudolf Höss (mei 1940 – november 1943)
- Arthur Liebehenschel (november 1943 – mei 1944)
- Richard Baer (mei 1944 – januari 1945) Höss werd in 1947 voor de ingang van het crematorium van Auschwitz I opgehangen aan een galg die uitzicht bood over de resten van het crematorium. Hij was verantwoordelijk voor de experimenten met blauwzuurgas, ook wel Zyklon B genoemd, om gevangenen te vergassen. Toen de proeven waren afgerond, werden ook elders in Polen vernietigingskampen gebouwd waar joden massaal werden vergast en verbrand: Sobibor, Belzec, Chelmno en Majdanek.

Overige

- Dr. Josef Mengele voerde "medische" experimenten op gevangenen uit.
- Prof. dr. Carl Clauberg voerde mensonterende sterilisatie-experimenten op vrouwelijke gevangenen uit.
- IG Farben produceerde Zyklon B.

Na de oorlog

Zyklon B Na de oorlog werden de fabrieken door de Poolse regering overgenomen, waarmee de basis voor de chemische industrie van de regio werd gelegd. De concentratiekampen vervielen. Later besloot de Poolse regering Auschwitz I weer op te bouwen als museum. Ook Auschwitz II met de opgeblazen gaskamers kan men tegenwoordig bezichtigen. Beide kampen behoren tot de werelderfgoedlijst. In Auschwitz I bevindt zich een Nederlands paviljoen onder verantwoordelijkheid van het Nederlands Auschwitz Comité. Het paviljoen dateert uit 1980 en wordt op dit moment door Carry van Lakerveld, Victor Levie en architectenbureau ROO vernieuwd en aangepast aan de huidige tijd en zal uit vier onderdelen gaan bestaan. Een impressie van het jodendom in Nederland voor de oorlog, de vervolging en deportatie, Nederlanders in Auschwitz aan de hand van ervaringen van enkele joodse en niet-Joodse gevangenen en een afdeling "Leven met de Shoah". De nieuwe tentoonstelling werd op 26 april 2005 geopend. De dag van de bevrijding van Auschwitz, 27 januari, is sinds 1996 in Duitsland een officiële gedenkdag voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme. Op 27 januari 2005 werd de bevrijding uitgebreid herdacht in Auschwitz-Birkenau, in aanwezigheid van tal van oud-gevangenen, buitenlandse staatshoofden (o.a. koningin Beatrix) en regeringsleiders (o.a. Balkenende en Poetin). Er werd onder meer gesproken door Simone Veil namens de oud-gevangenen.

Citaten

- Wat zijn het voor tijden, waarin
een gesprek over bomen bijna een misdrijf is
omdat het zwijgen over zoveel misdaden inhoudt!
Bertolt Brecht, 1938: "An die Nachgeborenen"
- Na Auschwitz een gedicht schrijven is barbaars.
Theodor W. Adorno, 1949: "Kulturkritik und Gesellschaft"
- De dood is een kunstenaar uit Duitsland.
Paul Celan, 1947: "Todesfuge"

Externe links

- [http://www.auschwitz-muzeum.oswiecim.pl/ Auschwitz Museum Homepage]
- [http://www.yad-vashem.org.il/exhibitions/album_auschwitz/home_auschwitz_album.html The Auschwitz Album] Online Tentoonstelling met foto's van de SS en luchtopnamen door de geallieerden in 1944]
- [http://www.auschwitz.be/content/index.php?lg=nederlands Stichting Auschwitz] Categorie:Concentratiekamp Categorie:Holocaust Categorie:Geschiedenis van Polen Categorie:Werelderfgoed ja:アウシュヴィッツ＝ビルケナウ強制収容所 ko:아우슈비츠 수용소

Categorie:Plaats in Nederlands-Limburg

Categorie:Nederlands-Limburg Limburg

Michael Kutzop

Michael Kutzop (
- 24. März 1955) ist ein ehemaliger deutscher Fußballspieler. In seiner aktiven Zeit in der Fußball-Bundesliga spielte er als Abwehrspieler von 1983 bis 1990 in 152 Spielen für Kickers Offenbach und Werder Bremen. 1988 wurde er mit Werder Bremen Deutscher Meister. Kutzop verschoss einen der berühmtesten Elfmeter der Bundesligageschichte, als er in der Nachspielzeit der Partie Werder Bremen gegen Bayern München am 33. Spieltag der Saison 1985/1986 den Elfmeter gegen den rechten Pfosten setzte und mit seiner Mannschaft dadurch die vorzeitige Entscheidung in der Meisterschaft verpasste. Am letztem Spieltag sicherte sich dann Bayern München den Titel. Dieser Elfmeter sollte der einzig verschossene Strafstoß in seiner Bundesligazeit bleiben. Kutzop, Michael Kutzop, Michael Kutzop, Michael Kutzop, Michael

Doda i Virgin tablice warsaw map gry gry sportowe

:: RELATED NEWS ::

Framwellgate
Framwelgate (sometimes Framwellgate) is an area of Durham, County Durham, England. The 'Borough of Framwelgate' grew up following the construction of a bridge (Framwelgate Bridge) over the River Wear by Bishop Flambard in 1121. The roads Millburngate and Framwellgate became part the main route between Durham and the North. The area was home to wealthy Durham merchants and artisans until the 17th centu

Wikipedia:Articles for deletion/Reggie Johnson

Reggie Johnson

- Delete Hoax. See Talk:Gary Burkes for an explanation of a group of 7 articles Chris the speller 02:41, 9 December 2005 (UTC)
- Delete There does appear to be a Reggie Johnson bass player [http://www.internationaljazzproductions.com/rjohnson.html] but its not the guy described in the article Bill 22:33, 9 December 2005 (UTC)
- Delete

The Fifth Epochal Revelation

General Information

The Fifth Epochal Revelation is otherwise known as the papers found in The Urantia Book. The Fourth Epochal Revelation is referenced as the life of Jesus of Nazareth. The Third Epochal Revelation is the teaching of Melchizedek. ...to be continued... -- A summary of all references in The Urantia Book on "epochs, and epocal revelation" will appear here -- Most likely to cover points on epochs, and epochal events, and epochal revelations, found in Papers 2, 5,

Big White
Big White Ski Resort (Big White from here after) is located 56 kilometres southeast of Kelowna, British Columbia, Canada. It is the second largest resort in British Columbia after Whistler-Blackcomb. It has a central village which is comprised of accommodation, eateries, bars and shops. It is the sister resort of Patan may refer to:
- India
- Patan, Gujarat
- Patan District, Gujarat
- Patan, Rajasthan
- kingdom of Patan, Rajputana
- Nepal
- Pa