Frankrijk was een koloniale macht sinds de 17e eeuw tot de jaren 1960. Dit enorme koloniale rijk is op dit moment herleid naar vier overzeese departementen, bestaande uit Frans West-Indië, Réunion in de Indische Oceaan, Frans-Guyana, Frans-Polynesië, de Franse Zuidelijke Gebieden, Nieuw-Caledonië, Mayotte in de Indische Oceaan en Saint-Pierre en Miquelon bij Newfoundland. Al deze gebieden worden volledig vertegenwoordigd op nationaal niveau, en hebben in verschillende mate lokale autonomie. Newfoundland

Het eerste Franse koloniale rijk

De vroege reizen van Giovanni da Verrazano en Jacques Cartier in het begin van de 16e eeuw, en de frequente reizen van Franse vissers naar Newfoundland tijdens die eeuw, waren de voorlopers van de Franse koloniale expansie. Spanje werd echter al snel bang dat ze haar monopolie op Amerika zou verliezen, wat er samen met godsdienstoorlogen van de Reformatie ertoe leidde dat Frankrijk geen kolonies kon opstarten. Pogingen om kolonies in Brazilië in 1555 (in Rio de Janeiro, of France Antarctique), in 1612 bij Sao Luis (France Equinoxiale), en in Florida waren niet succesvol omwille van Spaanse en Portugese tussenkomsten. Het Franse koloniale rijk begon pas echt op 27 juli 1605, wanneer Port Royal in Acadië, het huidige Nova Scotia, gesticht werd. Enkele jaren later, in 1608 stichtte Samuel de Champlain Québec, dat de hoofdstad van het enorme, maar dun bevolkte Nieuw-Frankrijk, ook wel Canada genoemd, werd. Door middel van allianties met lokale stammen konden de Fransen echter een losse controle over een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent uitvoeren. Pas wanneer Jean Talon de leiding over de kolonie overnam kon het gebied worden uitgebouwd als een echt kolonie. Echter tijdens het hele bestaan van het gebied liep de kolonie zwaar achter op zijn Britse tegenhangers, zowel qua bevolking en economische ontwikkeling. Acadië zelf ging verloren aan de Britten na de Vrede van Utrecht, in 1713. In 1699 werd het Franse gebied in Noord-Amerika steeds uitgebreid met de stichting van Louisiana bij de monding van de Mississippi. Hoewel de kolonie zich over het hele bekken van de rivier uitstrekte, was de effectieve controle over het gebied beperkt tot een klein gebied rond New Orleans (gesticht in 1718). De Fransen bouwen echter een kleiner, maar lucratiever koloniaal rijk uit in West-Indië. Kolonisatie van Frans-Guyana begon in 1624, en hoewel deze kolonie door de Nederlanders verschillende keren werd overgenomen, bleef het gebied in Franse handen. Een kolonie werd opgericht op Saint Kitts in 1627 (het eiland moest tot de vrede van Utrecht echter wel gedeeld worden met de Engelsen, wanneer het door de Fransen werd afgestaan). De Compagnie des Îles de l'Amérique stichtte kolonies in Guadeloupe en Martinique in 1635, en in 1650 werd een kolonie gesticht op Saint Lucia. Het belangrijkste koloniale bezit in het gebied liet echter op zich wachten tot 1664, wanneer Saint-Domingue (het huidige Haïti) op de westelijke helft van het Spaanse eiland Hispaniola gesticht werd. In de 18e eeuw werd Saint-Domingue de rijkste suikerkolonie in het gebied. Het oostelijke gebied van Hispaniola, de latere Dominicaanse Republiek, stond voor een korte periode onder Frans bevel, wanneer Haïti in opstand was gekomen tegen de Fransen. Franse expansie was echter niet beperkt tot Amerika. In Senegal stichtten de Fransen handelsposten vanaf 1624. De Franse Oost-Indische Compagnie werd opgericht in 1664. Kolonies werden in India opgericht in Chandernagore (1673) en Pondicherry (1674), en later in Yanam (1723), Mahe (1725), en Karikal (1739). Kolonies werden ook in de Indische Oceaan gesticht, op (Réunion, 1664), Île Royale (Mauritius, 1718), en de Seychellen (1756). Tijdens de beginjaren van Napoleon werd Egypte voor een korte periode ingenomen, hoewel het Franse gebied zich beperkte tot een korte strook rond de Nijl.

Koloniaal conflict met Groot-Brittannië, 1744-1815

In het midden van de 18e eeuw begon een reeks conflicten tussen Frankrijk en Engeland, die uiteindelijk het Franse koloniale rijk zouden doen instorten. Deze oorlogen waren de Oostenrijkse Successieoorlog (1744-1748), de Zevenjarige Oorlog (1756-1763), de Amerikaanse Revolutie (1778-1783), de Franse Revolutie (1793-1802) en de Napoleontische Oorlogen (1803-1815). De Oostenrijkse Successieoorlog had weinige concrete resultaten opgeleverd, maar had Frankrijk zwaar verzwakt. Tijdens de Zevenjarige Oorlog werd dan ook geheel Nieuw Frankrijk en de Franse Caribische eilanden door de Britten overgenomen. Na het vredesverdrag kreeg Frankrijk wel zijn Caribische bezittingen terug. De strijd om invloed in India was gewonnen door de Britten. Louisiana werd afgegeven aan Spanje, in ruil voor hun intrede in de oorlog, en als compensatie voor de Britse annexatie van het Spaanse Florida. Grenada en Saint Lucia werden ook aan de Britten overgeheven. Na de Franse tussenkomst in de Amerikaanse Revolutie kreeg Frankrijk Saint Lucia terug in 1783. Het ergste gebeurde echter in 1791, wanneer Saint Dominigue, de meest belangrijke en rijkste Franse kolonie, onafhankelijk werd na een slavenopstand, die veroorzaakt werd door de verdeling van de elite op het eiland tijdens de Franse Revolutie. De slaven, geleid door Toussaint l'Ouverture en na zijn gevangenneming door Jean-Jacques Dessalines, hielden stand tegen de Fransen, Britten en Spanjaarden. Ondertussen brak de oorlog terug uit, en bijna alle nog overgebleven Franse kolonies werden overgenomen door de Britten. Deze werden teruggekregen in de Vrede van Amiens in 1802. Frankrijk kocht ook Louisiana terug, maar Napoleon besloot na succes van de Haïtiaanse onafhankelijkheidsoorlog in 1804 om het gebied te verkopen aan de Verenigde Staten, in 1803. (zie de Aankoop van Louisiana). De poging om een Franse kolonie in Egypte op te bouwen (1798-1801) draaiden ook op niets uit.

Het tweede Franse koloniale Rijk

Aan het einde van de Napoleontische Oorlogen kreeg Frankrijk het grootste deel van haar kolonies terug, Guadeloupe en Martinique in West-Indië, Frans-Guyana, Senegal en Rèunion. Het Verenigd Koninkrijk annexeerde vervolgens Saint Lucia, Tobago, de Seychelles, en Île Royale (Mauritius). Het echte begin van het tweede koloniale rijk bevindt zich in 1830, wanneer Frankrijk Algerije binnenviel, dat in de volgende 17 jaar volledig werd overwonnen. Tijdens het bewind van Napoleon III werd getracht een soort protectoraat op te richten in Mexico, wat echter niet lukte. Na de Amerikaanse Burgeroorlog waren de Fransen gedwongen om het gebied te verlaten om een conflict met de Verenigde Staten te ontwijken. Napoleon kon echter wel Franse controle opleggen aan Cochin-China, het zuidelijkste deel van het hedendaagse Vietnam, en maakte van Cambodja een Frans protectoraat. Pas na de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871 werden de meeste Franse bezittingen bemachtigd. Vanuit hun basis in Cochin-China werd het Franse Indochina opgericht, waaraan in 1893 Laos werd toegevoegd, en Kwang-Chou-Wan in 1900. De Fransen konden hun invloed in Noord-Afrika ook uitbreiden, en richtten een protectoraat op in Tunesië (1881). Na het Conferentie van Berlijn in 1885, waarin Afrika werd onderverdeeld in koloniale gebieden, bezat Frankrijk de moderne naties Mauritania, Senegal, Guinee, Mali, Ivoorkust, Benin, Niger, Tsjaad, Centraal-Afrikaanse Republiek, Republiek Congo, net als de oost-Afrikaanse exclave Djibouti (Frans Somaliland). In 1911 werd Marokko een Frans protectoraat. Het Franse rijk werd voor de laatste keer uitgebreid na de Eerste Wereldoorlog, wanneer ze de mandaatgebieden Syrië en Libanon kregen, die vroeger deel uitmaakten van het Ottomaanse Rijk. Ook Togo en Kameroen, vroegere Duitse kolonies, werden Franse mandaatgebieden.

Ineenstorting van het rijk

Het Franse koloniale rijk begon te barsten tijdens de Tweede Wereldoorlog, wanneer verschillende gebieden van het rijk werden bezet door andere landen (Japan in Indochina, VK in Syrië en Libanon, de VS en VK in Marokko en Algerije, Duitsland in Tunesië). Hoewel de Franse kolonies werden teruggegeven in 1945, moest Frankrijk bijna onmiddellijk een opstand in Indochina onderdrukken. Dit mislukte, en in 1954 trokken de Fransen zich terug. Deze strijd werd later hernomen door de VS, wat leidde tot de Vietnamoorlog. Bijna onmiddellijk na de Indochinese terugtrekking brak een opstand uit in Algerije, haar oudste kolonie. De strijd in Algerije was problematischer, aangezien zich vele Fransen in het gebied hadden gevestigd. Charles de Gaulle besloot in 1962 uiteindelijk om Algerije onafhankelijk te maken. Vele andere Afrikaanse kolonies werden onafhankelijk rond 1960. Na de onafhankelijkheid bleven verschillende vroegere Franse kolonies samenwerken met het vroegere moederland, en hebben nog altijd politieke, economische en culturele banden met de vroegere kolonisator. De overblijfselen van dit eens zo grote rijk, de zogenaamde overzeese departementen, zijn al lang geen kolonies meer. De gebieden zijn politiek volledig gelijkwaardig met het moederland. Hoewel in de meeste van deze gebieden wel onafhankelijkheidsbewegingen bestaan, hebben ze meestal (behalve in Nieuw-Caledonië) geen grote aanhang.

Interne Links

- Francophonie Categorie:Geschiedenis van Frankrijk ja:フランス植民地帝国

Franse literatuur

De Franse literatuur bestaat uit de literaire verhalende, lyrische en dramatische teksten in de Franse taal. Het gaat hierbij om teksten van auteurs uit Frankrijk en de (voormalige) Franse koloniën, uit Wallonië, Franstalig Zwitserland en Franstalig Canada. Van een afzonderlijke Franse literatuur is sprake sinds de ontwikkeling van de Franse schrijftaal, die in de 11e/12e eeuw plaatsvond. Rond 1200 bestond er bovendien in Zuid-Frankrijk een rijke literatuur, vooral troubadourslyriek, in de Occitaanse taal: ook deze wordt tot de Franse literatuur gerekend. In de loop van de Europese geschiedenis heeft de Franse literatuur tot het midden van de 20ste eeuw vrijwel voortdurend een leidende positie gehad, die slechts tijdelijk door de Italiaanse, Spaanse, Engelse en Duitse werd onderbroken of geëvenaard. De dominantie van de Engelse literatuur is dus een relatief recent fenomeen. Illustratief is dat gedurende de eerste 70 jaar dat de Nobelprijs voor Literatuur bestond, twaalf keer een Franse schrijver deze belangrijkste literaire prijs ter wereld kreeg. De voornaamste literaire prijs in Frankrijk zelf is de Prix Goncourt, die sinds 1903 jaarlijks aan een prozaschrijver wordt uitgereikt.

Middeleeuwen (tot ca 1500)

Zie uitvoeriger: Franse literatuur in de middeleeuwen De oudste literaire teksten in de Franse literatuur waren epische heldenliederen die in de feodale tijd voorgedragen op de kastelen in het land, de zogenaamde chansons de geste. Het bekendste voorbeeld is het Roelandslied (La chanson de Roland). Na 1137 trok de hoogstaande troubadourslyriek vanuit het zuiden (het gebied van de langue d'oc) naar de gebieden ten noorden van de Loire. In de hoofse tijd (1150-1250) centraliseert de centrale macht zich en worden de epische teksten verfijnder. Gevoelens doen hun intrede, en de vrouw krijgt een grote rol toebedeeld in de hoofse liefde. De "chansons de geste" evolueren naar de hoofse roman (roman courtois). Bekend is de Bretoense cyclus van Chrétien de Troyes, waartoe de avonturen van koning Arthur en de ridders van de Ronde Tafel en ook Tristan en Isolde behoren. Daarnaast bestaat er ook een satirische literatuur, waar de burger zich vrolijk kan maken over adel en geestelijkheid (Le roman de Renart). Tijdens de Honderdjarige Oorlog (1340-1440) ontstonden kronieken als die van Jean Froissart en kwam de poëzie van de Rederijkers (Rhétoriqueurs) op, wier gedichten aan strikte regels zijn gebonden. Een bekend rederijker was Charles d'Orléans, een neef van koning Karel VI. Op toneelgebied was er een grote productie van mirakel- en passiespelen. De belangrijkste dichter uit de late middeleeuwen was François Villon, wiens talrijke balladen een weerslag zijn van zijn avontuurlijke leven. Zie ook: Lijst van Franstalige literaire schrijvers Categorie:Literatuur Categorie:Franstalige literatuur ja:?????? ko:??? ??

Lijst van Franse plaatsen

__NOTOC__

U

Ury - Uzes

V

Vaison-la-Romaine - Val-de-Reuil - Valbonne - Valence - Valenciennes - Valery-Caux - Vannes - Vanves - Velizy - Verdun - Versailles - Vichy - Vierzon - Villefontaine - Villefranche-de-Rouergue - Villefranche-sur-Saone - Villeneuve-d'Ascq - Villers-Saint-Paul - Villers-Semeuse - Vincennes - Viriat - Vitrolles - Vorrepe

W

Wissembourg - Woippy Categorie:Geografie van Frankrijk

Wegen in Frankrijk

Het wegennet van Frankrijk is een van de dichtst vertakte wegennetten ter wereld met een gezamenlijke lengte van ongeveer 1 miljoen kilometer.

Indeling

Frankrijk kent Autoroutes (autosnelwegen), Routes Nationales of N-wegen (vergelijkbaar met provinciale wegen, Routes Departmentales of D-wegen) en de lokale wegen,Chemins, die als C-wegen worden aangeduid.

Bewegwijzering

lokale weg Blauwe borden met witte plaatsnamen worden toegepast op de Autoroutes, of wijzen naar de dichtstbijzijnde oprit van een Autoroute. Groene borden met witte plaatsnamen volgen de N-wegen of tolvrije Autoroutes. Witte borden met zwarte plaatsnamen volgen de lokale of D-wegen.

Snelheidslimieten

- binnen de bebouwde kom 50 km/h
- autoroutes 130 km/h (bij regen 110 km/h)
- buiten de bebouwde kom 90 (bij regen 80 km/h)
- op tolvrije tweebaanswegen met een middenafscheiding 110 (bij regen 100 km/h)

Autoroutes

Autosnelwegen (de autoroutes)in Frankrijk kunnen in twee groepen worden onderverdeeld:
- staatswegen, totale lengte 1600 km
- privaatwegen, of combinatie van de staat en concessiehouders (zoals ASF, SAPRR, Sanef en Cofiroute). De totale lengte van deze wegen bedraagt 7700 km. Een groot deel van deze autoroutes zijn tolwegen. Zie verder: Lijst van Franse autosnelwegen
Externe links

- [http://www.autoroutes.fr Toltarieven] categorie:Weg in Frankrijk categorie:Vervoer in Frankrijk

Categorie:NAVO

Zie: NAVO Categorie:Internationale organisatie

Categorie:Europese Unie

---- De Europese Unie is een samenwerkingsverband van 25 Europese landen.
EU Categorie:Overheid categorie:Samenwerkingsverband Categorie:Internationale_organisatie ja:Category:欧州連合 ko:분류:유럽 연합 th:Category:สหภาพยุโรป

Categorie:Land

categorie:Wereld Categorie:Staat als:Kategorie:Land ja:Category:国 ko:분류:나라 simple:Category:Countries th:Category:ประเทศ zh-min-nan:Category:Kok-ka

520. пне.

дани - године
7. век пне. | 6. век пне. | 5. век пне.
550е пне. | 540е пне. | 530е пне. | 520е пне. | 510е пне. | 500е пне. | 490е пне.
525. пне. | 524. пне. | 523. пне. | 522. пне. | 521. пне. | 520. пне. | 519. пне. | 518. пне. | 517. пне. | 516. пне. | 515. пне.

----

Догађаји

Рођења

Смрти

Дани сећања

Литература

- ---- Види такође: године - дани

gadu gry gambling Gry litera h

:: RELATED NEWS ::

Experimento de Hertz
Chama-se o experimento de Hertz ao experimento levado a cabo por Hertz para provar a existência das ondas eletromagnéticas previstas na teoria de Maxwell. Obteve êxito no intento, porém, ironicamente quanto possa parecer, foi nessa experiência que se descobriu a existência do efeito fotoelétrico. Este efeito, mais tarde, provou a existência dos quanta Read More...

Kinneret
O Mar da Galiléia, também dito Mar de Tiberíades ou Lago de Genesaré, é um extenso lago de água doce, com comprimento máximo de cerca de dezenove quilômetros e largura máxima de cerca de treze. Deságua nele o rio Jordão, que vem do monte Hérmon e de Cesareia de Filipe, e que depois segue para o Mar Morto. O Mar da Galiléia fica a 200 metros abaixo do nível do Mediterrâneo. Nos tempos do